Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

Хятад

нэр үгоноосон нэр[xʲɐ.ʰtɜ̆t]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠢᠲᠠᠳ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын нэр, Нанхиад, Дундад улсын нэр
  2. 2.
    Нанхиад үндэстэн

Англи утга

  • оноосон нэрChina (a region and country in East Asia)

Нийлмэл үг

  • Хятадын ард түмэн — Хятад улсын ард түмэн

  • хятад үндэстэн — Дундад улсын голлох үндэстэн

  • хятад үсэг — хятад хэлийг тэмдэглэх дүрс үсэг, ханз үсэг

  • хятад хэл — БНХАУ-ын албан ёсны хэл

  • хятад хүүхэн — хятад гаралтай бүсгүй

  • хятад эм — а.Хятад улсад үйлдвэрлэгдсэн эм; б.хятад эмэгтэй

  • хятад эмнэлэг — Хятад үндэстний эрт үеэс уламжилж ирсэн, үндэсний өвөрмөц онцлогтой анагаах ухаан

  • хятад бараа — Хятад улсад үйлдвэрлэсэн бараа эдлэл

  • хятад пүүс — хуучир. - хятад худалдааны газар

  • хятад ташуур — хятад улсад хийсэн ташуур

  • хятад байцаа — урга. - навчит байцаа, цагаан ногоо

  • хятад гуа — урга. - амттайхан, гуагаас томоохон бөгөөд түрүүнд хөхний товч мэт түнтгэртэй нэг зүйл гуа

  • хятад гургуул — амьт. - гургуулын дотроос хамгийн том, урт нь хоёр метр, сүүл нь нэг метр гаруй урт, өнгө эрээн, өвчүүний дээд тал нь алтлаг шар, доод тал нь цагаан бор, жигүүр харавтар бор, нүд улаавтар нэгэн зүйл гургуул

  • хятад давс — энэтхэг давс

  • хятад өрөл — урга. - янз агалигтай адил болоод амт баахан хүчтэй, балд дарж иддэг нэгэн зүйл жимс

  • хятад шаазгай — амьт. - шаазгайтай адил, хушуу хөл улаан, жигүүр хар, урт сүүлтэй, гол сүүл нь маш урт, үзүүр улаавтархан нэгэн зүйл шувуу

  • хятад яр — өвчин. - хүрэлцэхийн хор, тэмбүү

Хэлц үг

  • Монгол хүн амныхаа бэлгээрээ

  • Хятад хүн юмныхаа бэнээрээ

  • Монгол хүн баяжъя гэвэл ямаа тэжээнэ

  • Хятад хүн баяжъя гэвэл үрийн олс тарина

  • Монгол хүн хядалгүй бол хутгаа билүүднэ

  • Хятад хүн хядалгүй бол бөөсөө ална

  • Хятад ханшинд

  • Ямаа хаданд

  • Хятад хүн бэнээр

  • Монгол хүн бэлгээр

  • Тэнэг хүн идсэнээ

  • Монгол хүн үзсэнээ

Товчилсон үг

  • БНХАУ — Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс

  • БНХИУ — Бүгд Найрамдах Хятад Иргэн Улс

  • МХСХ — Монголын Хятад Судлаачдын Холбоо

  • ХМНН — Хятад, Монголын Найрамдлын Нийгэмлэг

Үгийн гарал

From Classical Mongolian ᠬᠢᠲᠠᠳ (Qitad, “the Chinese; China”, plural), from Middle Mongol ᠺᠢᠲᠠᠳ (Kitad, “the Khitans”, plural), ultimately from Khitan 𘱿𘲫 (*qid ún). Compare also Buryat Хитад (Xitad), Kalmyk Китд (Kitd); Tuvan Кыдат (Kıdat), Khakas Хыдат (Xıdat); Southern Altai Кыдат (Kïdat); Kyrgyz Кытай (Kıtay), Kazakh Қытай (Qıtay), Karachay-Balkar Къытай (Qıtay); Old East Slavic Китай (Kitaj), Russian Кита́й (Kitáj); English Cathay; Uzbek Xitoy, Turkmen Hytaý; Chinese 契丹 (Qìdān).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.