аймаг

нэр үг/ˈaɪ.mək/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ

Тайлбар

нэр үг

1.
Монгол улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн хуваарийн хамгийн том үндсэн нэгж
2.
Хүний төрөл угсаа, зан суртахуунаараа нэгдэн бүрэлдсэн холбоо
3.
Юмыг төрөл анги болгосон хуваарь
4.
Айлаас арай хол, саахалтаас арай ойр орших зай
5.
байгалийн зүйлийн үндсэн бүлэг
6.
улсын хамгийн том засаг захиргааны нэгж
- аймаг шинэ зам байгуулахаар төлөвлөсөн

Англи утга

нэр үгtribe; province (of Mongolia); league (of Inner Mongolia); district (of Buryatia); kingdom

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	аймаг
Харьяалахын тийн	аймгийнW
Заахын тийн	аймгийгW
Өгөх орших тийн	аймагтW
Гарахын тийн	аймгаасW
Үйлдэхийн тийн	аймгаарW
Хамтрахын тийн	аймагтайW
Чиглэхийн тийн	аймаг руу
Олон тоо	аймгуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

аймгийн сав — аймгийн бүх нутаг дэвсгэр, хил
монгол аймаг — монгол угсаатан
татаар аймаг — татаар угсаатан
амьтны аймаг — амьтны ертөнц
нарны аймаг — нар түүнийг тойрон эргэх том бага гараг, тэдгээрийн дагуул сүүлт од, солирын биетээс бүрдсэн тогтолцоо

Хэлц үг

Айл зэргэлдээдээ сайн
Аймаг холдоо сайн
Аймаг суувал амь нэг
Саахалт суувал санаа нэг
Сав суувал санаа нэг

Зүйр цэцэн үг

Айл зэргэлдээдээ сайн
Аймаг холдоо сайн
Айлдаа итгэмжтэй
Аймагтаа хүндтэй

Хоршоо үг

аймаг сум — Монгол улсын засаг захиргааны үндсэн нэгж
аймаг анги — албат анги
аймаг муж — албат муж) аймаг олон
аймаг олон — албат олон
аймаг отог — удам угсаа, газар нутаг зэргээрээ нэгдсэн хэсэг бүлэг хүмүүсийг нэрлэх засаг захиргааны нэгж
аймаг угсаа — угсаа нэгдэл
улс/улс аймаг — а.улс орон; б.нэг ноёнд хамаарагдах бүлэг хүмүүс
аймаг хот — хотол даяар
аймаг хотол — хотол олноор
аймаг хошуу — нутаг хошуу
овог аймаг — нэг угсаанаас гаралтай хүмүүсийн нэгдэл
айл аймаг — а.айл зэргэлдээ, хөрш зэргэлдээ; б.нутаг нуга нэгтэй

Товчилсон үг

ГАААУДС — Говь-Алтай Аймаг дахь Анагаах Ухааны Дунд Сургууль

Үгийн гарал

From Classical Mongolian ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ (ayimaɣ, “tribe”), from Middle Mongol [Term?] (“tribe”). Cognate with Buryat аймаг (ajmag), Kalmyk әәмг (äämg), Turkish oymak (Mongolic borrowing), etc.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.