Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

алд

нэр үгдайвар үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Хоёр гарыг хөндлөн сунгаж хэмжих уртын хэмжүүр, нэг алд нь ойролцоогоор нэг метр жаран сантиметртэй тэнцэнэ
IIдайвар үг
  1. 1.
    Орчим хир, үед, барагцаанд

Ойролцоо үг

тэнэг алдаа хий

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийналд
Харьяалахын тийналдын
Заахын тийналдыг
Өгөх орших тийналдад
Гарахын тийналдаас
Үйлдэхийн тийналдаар
Хамтрахын тийналдтай
Чиглэхийн тийналд руу
Олон тооалдууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • алд хэр — ойролцоогоор нэг метр жаран сантиметр

  • алд дэлэм — бүтэн хагас алд, ойролцоогоор хоёр метр жаран сантиметртэй дүйнэ

  • нэг цагийн алд — нэг цагийн орчим

  • үдийн алдад — үдийн орчим

Хэлц үг

  • алд дэлэм алдах — их алдах

  • Алд биед ам гэрч

  • Амандаа хэл гэрч

  • Албан бичигт тамга гэрч

  • Бичигт бэх гэрч

  • Алд биенд ам гэрч

  • Алс хөтөлд нар гэрч

  • Алд дэлмийн хэмжээг мэдэхгүй

  • Аргал хорголын ялгааг мэдэхгүй

  • Алд дээр олж

  • Дэлэм дээр өгтөх

  • Алд мод барьж алсыг тойрч

  • Дэлэм мод барьж дэлхийг тойрох

  • Алдана алдана гэхэд

  • Алд дэлэм алдах

  • Амнаас гарсан үг

  • Алд дэлэм сунадаг

  • Төө дутвал эрийн муу

  • Алд дутвал дээсний муу

Зүйр цэцэн үг

  • Ахаа алд хүндэл

  • Алдыг аваад дэлэм дээр

  • Атгыг аваад чимх дээр

Хоршоо үг

  • үе алд — эн тэнцүү, чацуу, нэг үеийн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.