амуу

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Будаа тарианы ерөнхий нэр

нэр үг

1.
Бүх төрлийн шар будааг хэлнэ. Энэ үгийг өвөр монголчууд “ам” гэж дуудна, ар монголчууд “амуу” гэж дуудна. Хуурай шар будаа буюу хуурсан будааг “Монгол ам” гэж бас хэлдэг. Шар будааг бичгийн хэлэндээ “хоног” гэж хэлдэг. Хоног нь дотроо бог будаа, хуурсан будаа зэрэг төрөл зүйлүүдтэй.

IIнэр үг

1.
амуу цэцэг урга. (Иш өндөр, навч тонхуу ногооны навчирхуу, үр ихтэй таримал эмийн найрлагад орох цэцэг, бүх биед нь цагаан шүүс буй, улаан, ягаан, цагаан өнгийн дөрвөн хэлтэстэй цэцэг дэлгэрэн, хар тамхины түүхий эд болно).

нэр үг

1.
арвай, улаан буудай, эрдэнэ шиш гэх мэт үр тарианы ургамлын хуурай үр жимс

Ойролцоо үг

үр тариа

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	амуу
Харьяалахын тийн	амууны
Заахын тийн	амууг
Өгөх орших тийн	амууд
Гарахын тийн	амуунаас
Үйлдэхийн тийн	амуугаар
Хамтрахын тийн	амуутай
Чиглэхийн тийн	амуу руу
Олон тоо	амуунууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

амууны цувруул — тариа юүлэх хэрэгсэл

Зүйр цэцэн үг

Тарих амуугүй байтлаа бялзуухайд идүүлэх амуутай
Амуугаа үзэж
Усаа хий

Хоршоо үг

амуу будаа — тариа будаа
амуу буурцаг — будаа буурцаг
амуу тариа — будаа тариа
амуу хүнс — хүнс тариа

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.