Үндсэн хэсэг рүү шилжих

ах

нэр үг[äχ]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠬ᠎ᠠ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Эцэг, эхээс төрсөн хүүхдийн эрэгтэй бөгөөд насаар илүү нь
  2. 2.
    Бусдаас нас ах, нас илүү;
  3. 3.
    шилжсэн утгаНас илүү эрэгтэй хүнийг хүндэтгэн дуудах нэр
  4. 4.
    Ойр дотно, найрсаг, ах дүү мэт болсон; ах дүүгийн барилдлага (ойр дотнын холбоо
  5. 5.
    шилжсэн утгаЗэрэг тушаалаар дээгүүр
  6. 6.
    насаар ах эрэгтэй

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгolder brother

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнах
Харьяалахын тийнахынW
Заахын тийнахыгW
Өгөх орших тийнахадW
Гарахын тийнахаасW
Үйлдэхийн тийнахаарW
Хамтрахын тийнахтайW
Чиглэхийн тийнах руу
Олон тооахуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • бага ах — ах нарын бага нь

  • их ах — том ах

  • өргөмөл ах — бусдаас өргөж авсан ах

  • авга ах — эцгийн талын ах

  • нагац ах — эхийн талын ах

  • хадам ах — нөхөр буюу гэргийн талын ах

  • Гомбо ах — Гомбо гуай

  • ах тушаалтай — зэрэг тушаалаар илүү

Хэлц үг

  • ах үсэг — монгол бичигт үгийн тэргүүнд орсон үсэг

  • Аав нь бүгдийн хаан

  • Ах нь дүүгийн хаан

  • Аав ээжийн нүүр

  • Ах дүүгийн завсар

  • Агт морь сайн бол алс замын түшиг

  • Ах дүү сайн бол аль алиндаа түшиг

  • Агт олдоно

  • Ах дүү олдохгүй

  • Агт хүлгийн сайныг унаж байгаад мэднэ

  • Ах дүүгийн сайныг нөхөрлөж байгаад мэднэ

  • Агтад алагтай

  • Ах дүүд саналтай

  • Агтад алхаатай

  • Агтын сайныг унан байж мэднэ

  • Ах дүүгийн сайныг ханилан байж мэднэ

  • Адуунд алаг байдгаас биш

  • Ах дүүд алаг байдаггүй

  • Адууны алаг

  • Ах дүүгийн алгаас дээр

  • Адууны алаг сайхан

  • Ах дүүгийн алаг муухай

  • Ажил жаргал хоёр

  • Ах дүү хоёр

  • Айл аймаг эетэй нь сайхан

  • Ах дүү найртай нь сайхан

  • Алаг бөөрийн холбоо

  • Ах дүү төрөл садны хэц сүлбээ

  • Алимын мод салаатай

  • Ах дүү садан заагтай

  • Алтын сайныг хэрэглэж мэднэ

  • Ах дүүгийн сайныг нөхөрлөж мэднэ

  • Ам нь иддэг

  • Сүүл нь таргалдаг

  • Ах нь хэлдэг

  • Дүү нь сонсдог

  • Амин хувийн ашиг

  • Өвсний сүүдэртэй адил

  • Ах дүү нарын ашиг

  • Өндөр тэнгэртэй адил

  • … болон өөр 76

Зүйр цэцэн үг

  • Ах дүү олуул бол биед амар

  • Дөрөөн сур дөрөв бол хөлд амар

Хоршоо үг

  • ах дүү — а.нэг эхээс төрсөн хүүхдүүд; б.төрөл садан хүмүүс; в.насаар зөрүү хүмүүс

  • ах зах — а.ахчлах дүүчлэх ёс; б.шилж. ёс суртахуун

Товчилсон үг

  • ДАДХХ — Дэлхийн Ах Дүү Хотуудын Холбоо

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠠᠬ᠎ᠠ (aq-a), from Middle Mongol ᠠᠬᠠ (aqa), from Proto-Mongolic *aka, compare Dongxiang agva. Compare Chinese 阿干 (āgān). Possibly related to Proto-Turkic *āka (“elder (brother)”), whence Ottoman Turkish آغا (ağa) and Turkish ağa.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.