байшин

нэр үг[pæː.ʃɪ̆ɴ̟]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Хүн суух, юм агуулах, мод, туйпуу, тоосго, шавар, чулуу зэргээр барьсан барилга
2.
хэсэг газарт суурин байгуулсан, дээвэр, туурга, багана бүхий байгууламж
3.
хөдөө аж ахуйн ферм, эдлэн газрын гол байшин

Ойролцоо үг

барилга байгууламж барилга

Англи утга

нэр үгhouse; ostrog (stockaded town built by Russians)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	байшин
Харьяалахын тийн	байшингийнW
Заахын тийн	байшингW
Өгөх орших тийн	байшиндW
Гарахын тийн	байшингаасW
Үйлдэхийн тийн	байшингаарW
Хамтрахын тийн	байшинтайW
Чиглэхийн тийн	байшин руу
Олон тоо	байшингуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

байшин барих — барилга барих
байшингийн мөөг — урга. - байшингийн модон хэсгийг ялзруулдаг хөнөөлт мөөгөнцөр

Хэлц үг

Бага хүүхдийн цовоо сайхан
Байшин гэрийн уужим сайхан
Байшин гэрийн сайныг сонгохоор
Баруун зүүн гэрийн сайныг сонго
Баригдах илжиг
Байшин дунд өшигчинө
Буурах улс
Өвөр зуураа өшигчинө
Баян нь ядууравч байр нь гурван жил
Байшин нь нуравч буурь нь гурван жил

Зүйр цэцэн үг

Байшин гэрийн сайныг сонгохоор баруун зүүн гэрийн сайныг сонго

Хоршоо үг

байшин барилга — тусгай зураг төслийн дагуу барьж босгосон томоохон байгууламж

Товчилсон үг

БҮК — Байшин Үйлдвэрлэх Комбинат
БҮТМС — Байшин Үйлдвэрлэлийн Техник Мэргэжлийн Сургууль

Үгийн гарал

With earlier meaning "court", "garden". From Classical Persian پیش ایوان (pēš aywān, “front porch, courtyard”, literally “what is in front of iwan”) according to Lessing.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.