барах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠠᠷᠠᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг

1.
Үйл хэргийг төгсгөх, дуусгах
2.
цээрлэсэнҮхэх, үгүй болох
3.
Зовж зүдрэх; мухардах
4.
Үгүй болох, гутах
5.
Чадах, дийлэх.

Англи утга

үйл үгto use up, exhaust, squander

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)	барах
Одоо ирээдүй цаг (-на)	барна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)	барлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)	барав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)	баржээ
Үйлдсэн нэр (-сан)	барсан
Хэвшсэн нэр (-даг)	бардаг
Холбох нөхцөл (-ж)	барж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)	бараад
Болзох нөхцөл (-вал)	барвал
Хүсэх (-маар)	бармаар
Захирах (-аарай)	бараарай
Үгүйсгэх (-хгүй)	барахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

ажлаа барах — ажлаа дуусгах
бичиж барах — бичиж дуусгах
үгээ барах — а.хэлэх үггүй болох; б.яриагаа өндөрлөх
бие барах — нас барах
нас барах — үхэх
арга аашаа барах — яах ийхээ мэдэхээ болих
аргаа барах — мухардах
нэр нүүрээ барах — олонд хүндгүй болох, муу хэлэгдэх
нэр хүндээ барах — нэр нүүрээ алдах

Хэлц үг

үл барам — тэр байтугай
↑аргаа [аашаа] барах
↑ барж идэх хоол биш
↑ байдгаа барах
↑ бие/нас барах
↑ зулгаа барах
↑ [нус] нулимсыг нь барах
↑ нэр нүүрээ барах
↑ нэр хүндээ барах
↑ үгээ барах
↑ үйлээ барах
↑ үнээ барах
↑ сээрнийхээ махыг барах
↑ хур махыг нь барах
↑ цөхрөнгөө барах
↑ чээжний махаа барах
↑ чөмгөө барах
↑ шүдээ барах
Барах юманд багш байхгүй
Балрах төрд хууль байхгүй
Барах үедээ барцадтай
Барсан хойноо гарзтай
Барах юманд багшгүй
Эвдрэх юманд эзэнгүй

Зүйр цэцэн үг

Барах юманд багшгүй
Эвдрэх юманд эзэнгүй

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.