Үндсэн хэсэг рүү шилжих

бичих

үйл үгнэр үг[pi.ʰt͡ʃɪ̆x̟]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠢᠴᠢᠬᠦ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Бичиг үсгийг тэмдэглэх
  2. 2.
    Зохион найруулах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгwriting
  • үйл үгto write, record, brush, scribe, author, compose, mark down, mark up, note, pen, inscribe

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)бичих
Одоо ирээдүй цаг (-на)бичнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)бичлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)бичив
Өнгөрсөн цаг (-жээ)бичжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)бичсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)бичдэг
Холбох нөхцөл (-ж)бичиж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)бичээд
Болзох нөхцөл (-вал)бичвэл
Хүсэх (-маар)бичмээр
Захирах (-аарай)бичээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)бичихгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • бичиж авах — тэмдэглэж авах

  • бичиж тэмдэглэх — хаа нэгтээ ямар нэг зүйл дээр бичгээр тэмдэглэх

  • бичиж цээжлэх — тэмдэглэж аваад цээжлэх

  • нэмж бичих — нэмж тэмдэглэх

  • хасч бичих — хасч тэмдэглэх

  • ном бичих — ном зохиох

  • өгүүлэл бичих — өгүүлэл найруулах

Хоршоо үг

  • унших бичих — а.ном бичгийг дуудах болон бичих; б.бичиг үсэг тайлагдах

Үгийн гарал

Inherited from Proto-Mongolic *bici-, which was borrowed from Proto-Turkic *biti-, ultimately from Middle Chinese 筆 (pit, “writing brush”). Compare Buryat бэшэхэ (bešexe), Kalmyk бичх (biçx).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.