булга

нэр үгдайвар үг/pʊɮəɢ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠤᠯᠠᠭ᠎ᠠ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
#амьтСуусрынхан овгийн, уул хад, ойд нутагладаг, махчтаны баг, урт сүүлтэй, зөөлөн сорлог үстэй, ихэнхдээ бор, хүрэн, бараан өнгөтэй, арьс нь үнэтэй, багавтар биет үслэг амьтан
2.
#амьтБулганы арьсаар хийсэн

IIдайвар үг

1.
Огцом хуга татах, хуга цохих; иш үндэс, углуургаас нь булгалан мултлах

Англи утга

нэр үгsable

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	булга
Харьяалахын тийн	булганы
Заахын тийн	булгаг
Өгөх орших тийн	булгаад
Гарахын тийн	булганаас
Үйлдэхийн тийн	—
Хамтрахын тийн	булгатай
Чиглэхийн тийн	булга руу
Олон тоо	булганууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

булга шогшрох — булга дуугарах
булган дээл — булганы арьсан дээл
булган малгай — булганы арьсаар хийсэн малгай
булган таваг — урга. - өнгө улаан, амт хүчтэй жимс
булганы идээ — урга. - навч булганы тавагтай адил бөгөөд жижиг, хээр ургадаг өвс
булга өшиглөх — суга өшиглөх
булга татах — булгалан мултлах
булга цохих — тас цохих, булгалах

Хэлц үг

булган сүүлтэй — хийж бүтээсэн зүйл нь бусдад сайнаар нөлөөлөн үргэлжлэх, бусдыг араасаа дагуулах
Буга алагдах эвэртээ
Булга алагдах үсэндээ
Булга шиг бултамхай
Үнэг шиг мэхлэмтгий

Зүйр цэцэн үг

Булгаар илэхэд уйлна
Бялуугаар зодоход инээнэ

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *bulugan, compare Mongghul [Term?] (bulgha), Daur baleg, East Yugur balaghan.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.