Үндсэн хэсэг рүү шилжих

булчирхай

нэр үг/pʊɮt͡ɕʰərxai/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠤᠯᠴᠢᠷᠬᠠᠢ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Бие махбодод хэрэгтэй бодосыг боловсруулах, хэрэггүй бодосыг гадагш ялган гаргах эрхтэн; нэхдэс

Англи утга

  • нэр үгgland

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнбулчирхай
Харьяалахын тийнбулчирхайн
Заахын тийнбулчирхайг
Өгөх орших тийнбулчирхайд
Гарахын тийнбулчирхайгаас
Үйлдэхийн тийнбулчирхайгаар
Хамтрахын тийнбулчирхайтай
Чиглэхийн тийнбулчирхай руу
Олон тообулчирхайнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • булчирхай цочих — булчирхай томрон хавдах

  • булчирхайн өмөн — анагаах. - булчирхайн хорт хавдар

  • булчирхайн эс — элдэв шүүрэл ялгаруулах эс

  • шүлсний булчирхай — шүлс ялгаруулах булчирхай

  • булчирхай цоргих — малын ярыг анагаахдаа ямааны цус түрхээд хааны булчирхайг цоргиж төөнөх

Хэлц үг

  • далан долоон булчирхайгаа тоочих — хамаг байдгаа хэлэх, юугаа ч нууж хаалгүй ярих

  • ↑далан булчирхайгаа тоочих

  • ↑ далан булчирхай наян найлзуураа тоочих

  • ↑ долоон булчирхайгаа тоочих

  • ↑ өөх ч биш, булчирхай ч биш

  • Өөх ч биш

  • Булчирхай ч биш

Зүйр цэцэн үг

  • Өөх ч биш булчирхай ч биш

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *bulčïr-kaï, compare Dongxiang binchi (“lymph”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.