Үндсэн хэсэг рүү шилжих

бялуу

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Шийдэм, цохих шийдэмлэх модон зэвсэг, бороохой
IIнэр үг
  1. 1.
    Гурил хөөлгөж, ногоо жимс мэтийг хийж хайрсан идээ
  2. 2.
    Тос хавсарсан чихэрлэг нарийн боов

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнбялуу
Харьяалахын тийнбялууны
Заахын тийнбялууг
Өгөх орших тийнбялуунд
Гарахын тийнбялуунаас
Үйлдэхийн тийнбялуугаар
Хамтрахын тийнбялуутай
Чиглэхийн тийнбялуу руу
Олон тообялуунууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • байцаатай бялуу — байцаа хавчуулсан гурилан идээ

  • тостой бялуу — тос хавсарсан гурилан идээ

  • амтат бялуу — тос хавсарсан чихэрлэг боов

  • хотол бялуу — гурил, өндөг, сүү зэрэг үндсэн материал дээр төрөл бүрийн амт, өнгө оруулагч хийж чимэглэн хийсэн идээ, төрөл олон янз

Хэлц үг

  • бялуу хуваах — сонгуульд ялсан намынхан албан тушаал хуваан авах

  • Бийр барьсан хүн хөл ачина

  • Бялуу барьсан хүн хөл устана

  • Бялуу шийдэм ан ална

  • Бийрийн үзүүр хүн ална

  • Туулай гүйхдээ мэргэн гэтэл

  • Бялуу тусахдаа нэн мэргэн

Зүйр цэцэн үг

  • Бялуугаар зодвол инээж

  • Булгаар зүлгэвэл уйлах

  • Бялуу шийдэм ан ална

  • Бийрийн үзүүр хүн ална

Хоршоо үг

  • бялуу шийдэм — цохих, жанчих модон зэвсэг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.