Үндсэн хэсэг рүү шилжих

бясалгах

үйл үг/pʲasəɮɢəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠢᠰᠢᠯᠭᠠᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    шашинМашид гүн бодож боловсруулан тогтоох, олонтоо эргэцүүлэн бодож тогтоох
  2. 2.
    шашинШажны ёсноо ямар нэгэн үйлийг сэтгэлээр бодож бүтээх.

Англи утга

  • үйл үгto contemplate, to reflect on; to meditate

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)бясалгах
Одоо ирээдүй цаг (-на)бясалгана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)бясалгалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)бясалгав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)бясалгажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)бясалгасан
Хэвшсэн нэр (-даг)бясалгадаг
Холбох нөхцөл (-ж)бясалгаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)бясалгаад
Болзох нөхцөл (-вал)бясалгавал
Хүсэх (-маар)бясалгамаар
Захирах (-аарай)бясалгаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)бясалгахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • эрдэм бясалгах — эрдэм ухааныг эргэцүүлэх

Үгийн гарал

From Middle Mongol ᠪᠢᠰᠢᠯᠭᠠᠬᠤ (bisilɣaqu), morphologically the causative of Middle Mongol ᠪᠢᠰᠢᠯᠠᠬᠤ (bisilaqu) with the same meaning. Perhaps related to ᠪᠤᠰᠢᠭᠤ (busiɣu)/ бушуу (bušuu, “clever, quick”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.