бөө

нэр үг/ˈpɵː/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Онгонтой харилцаж шившлэг хийдэг хүн

Англи утга

нэр үгmale shaman

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	бөө
Харьяалахын тийн	бөөгийнW
Заахын тийн	бөөгW
Өгөх орших тийн	бөөдW
Гарахын тийн	бөөгөөсW
Үйлдэхийн тийн	бөөгөөрW
Хамтрахын тийн	бөөтэйW
Чиглэхийн тийн	бөө рүү
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

бөө бөөлөх — бөөгийн зан үйлийг гүйцэтгэх; бөө буух
бөө мөргөлтөн — онгон шүтэгч
бөөгийн дуудлага — онгодоо урихад шүлэглэн хэлэх үг
бөөгийн толь — онгон шүтээнээ урин дуудахад харах өнгөлсөн цайр төмөр
бөөгийн тэнгэр — бөө онгон шүтэх ерэн есөн тэнгэр
бөөгийн шашин — хүй нэгдлийн нийгэм задарч ангит нийгэм бий болох үед үүссэн байгаль дэлхийг шүтэх нэг төрлийн шашин

Хэлц үг

Бөгцгөр хус үйс муутай
Бөө хүн үйл муутай
Бөө бөөгийн бөөлөх нь ондоо
Бөжин туулайн дэгдэх нь ондоо
Бөө гавж хоёр адил
Аль нь хувхай идмэр
Бөө лам хоёр төрөл нь нэг
Бөөс хуурс хоёр удам нэг
Бөө хүн барьцаанд хөхих
Бөх хүн шагналд хөхих
Бөө хүн бүдүүлэг
Далч хүн худалч
Бөө хүн бэргүй
Удган хүн хадамгүй
Бөө хүн ёсон дээр
Ноён хүн хуулин дээр
Бөө хүн өширхүү
Бөх хүн хүчирхүү
Бөө хүн тэнэг
Бөх хүн бардам
Бөх хүн маанаг
Бөө шиг бөөлдөг
Лам шиг лаглаганадаг
Бөх хүн бүдүүн өвсөнд бүдэрнэ
Бөө хүн хар хэлэнд бүдэрнэ

Хоршоо үг

бөө зайран — бөөгийн арван гурван чанар гүйцээсэн хүн
бөө удган — монголчуудын тэнгэрийг шүтэх шүтлэгийн эр, эм бөө

Товчилсон үг

ОУБМСХ — Олон Улсын Бөө Мөргөл Судлалын Холбоо

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *böxe (“shaman”), from Proto-Turkic *bögü (“sage, wizard”). Compare Mongghul boo (“shaman”), Turkish büyü (“charm, magic”) and Hungarian bű.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.