гааль

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Татвар, хураамж
2.
Хил нэвтэрч буй зорчигч, барааг шалгах байгууллага
3.
гаалийн байцаагч нар усан онгоцыг хилээр орж гарахад нь шалгаж, зөвшөөрөл олгодог засгийн газрын байгууллага

Ойролцоо үг

гаалийн газар

Англи утга

нэр үгcustoms

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	гааль
Харьяалахын тийн	гаалийн
Заахын тийн	гаалийг
Өгөх орших тийн	гаальд
Гарахын тийн	гаалиас
Үйлдэхийн тийн	гаалиар
Хамтрахын тийн	гаальтай
Чиглэхийн тийн	гааль руу
Олон тоо	гаальд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гааль авах — хил нэвтрэх бараанаас татвар авах
гааль тушаах — хил нэвтрэх бараанд татвар төлөх
гаалийн хураамж — гаалийн бүрдүүлэлт, үйлчилгээ, бараа хадгалуулсны хөлс
гаалийн хууль — гаалийн үйл ажиллагаа, хяналт шалгалт, хураамжтай холбоо бүхий харилцааг зохицуулах хууль
барааны гааль — авч яваа бараанаас авах татвар
хилийн гааль — хилээр гарч, орж байгаа барааг шалгаж үзэх, түүнд татвар ноогдуулах
худалдааны гааль — худалдах бараанаас авах татвар
гаалийн алба — гааль хураах алба
гаалийн байцаагч — гаалийн алба эрхэлсэн ажилтан
гаалийн баталгаат агуулах — тодорхой хугацааны туршид гаалийн болон бусад татвар төлөхгүйгээр гаалийн хяналтын дор ачаа барааг хадгалдаг газар
гаалийн мэдүүлэг — гаалиар орж гарах зорчигч, барааны мэдүүлэг
гаалийн үзлэг/гаалийн шалгалт — гаалиар орж гарах зорчигч, бараааг шалгаж үзэх
гаалийн хороо — хуучир. - гааль хураах, гаальтай холбоотой элдэв хэргийг эрхлэх газар

Хоршоо үг

гааль сүй — хилийн хураамж, татвар
гааль түрээс — тухайн барааны үнээс хувь бодож татварласан нь
гааль татвар — улсын хилээр орж гарч буй зүйлээс хувь бодож татварлаж авах зүйл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.