гадаа

дайвар үгнэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠭᠠᠳᠠᠭ᠎ᠠ

Тайлбар

Iдайвар үг

1.
Юмны дотор биш, гадна
2.
Хөдөө, хээр
3.
Энүүхэн, ойрхон
4.
Дэргэд, хажууд

IIнэр үг

1.
Хадаас.

нэр үг

1.
ямар нэг зүйлийн хүрээ хязгаарын гадна орших хэсэг (дотоод гэдгийн эсрэг санаа)

Ойролцоо үг

гадна тал ил газар

Англи утга

дайвар үгoutdoors, outside, al fresco, external, exterior
тэмдэг нэрoutdoor, open-air
нэр үгoutdoors, open

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	гадаа
Харьяалахын тийн	гадаагийн
Заахын тийн	гадааг
Өгөх орших тийн	гадаад
Гарахын тийн	гадаагаас
Үйлдэхийн тийн	гадаагаар
Хамтрахын тийн	гадаатай
Чиглэхийн тийн	гадаа руу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гадаа гарах — гэр, байшин зэргийн дотроос гадагш гарах
гадаа гэртгүй — а.хааяагүй, энд тэндгүй; б.гэрийн дотно болон гадна
гадаа байгаа — ойрхон гэрийн гадаа байгаа
гэрийн гадаа; #Гадна тал

Хэлц үг

гадаа гандаж, хөдөө хөхрөх — өвөл зун, өдөр шөнө, хөдөө гадаагүй ажиллан бэрхийг туулах
гадаа ирэх — аливаа юм их ойртох
Гадаа гандаж
Хөдөө хөхрөх
Гадаа гарвал хөрчихнө
Газар тавибал хагарчихна
Гадаа гэж
Ганц үг хэлэхгүй
Гадаа минь мал болсон
Гарт минь өрөм болсон
Ганган хүний зарц биш
Гадаа морины уяа биш
Хүн хүний зарц биш
Хүрэн морины уяа биш
Гэртээ гэдгэр
Гадаа ганагар

Зүйр цэцэн үг

Залхуугийн гадаа түлшгүй
Залгидгийн гэрт хүнсгүй

Хоршоо үг

хөдөө гадаа — суурин газраас зайдуу, хүний хөл багатай газар
хээр гадаа — эзгүй газар, хөдөө

Үгийн гарал

From the spatial root гад- (gad-) + -аа (-aa).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.