гүзээ

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Хэвэгч амьтны идсэн хоолыг агуулдаг сав
2.
Гүзээнд хийсэн юм
3.
хивэгч амьтны ходоодны эхлэл хэсэг

Ойролцоо үг

хужирхай бүдүүн гэдэс

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	гүзээ
Харьяалахын тийн	гүзээний
Заахын тийн	гүзээг
Өгөх орших тийн	гүзээнд
Гарахын тийн	гүзээнээс
Үйлдэхийн тийн	гүзээгээр
Хамтрахын тийн	гүзээтэй
Чиглэхийн тийн	гүзээ рүү
Олон тоо	гүзээнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гүзээ зумлах — буцалмал халуун усаар гүзээний үс зумлах
гүзээ суух — махлан таргалах
гүзээ тээрэх — гэдсэнд хий дүүрэх
борцолсон гүзээ — хатаасан гүзээ
гүзээ сүү — гүзээнд хийсэн сүү

Хэлц үг

гүзээ дүүргэх — их идэх
усан гүзээ болох — а.унд их уудаг болох; б.шилж. шалба норох, нэвт норох
гүзээ шороодох — үхэх
гүзээнд наалдсан дэлүү шиг — огт салахгүй дагах
гүзээтэйгээ гүвж, сангарцагтайгаа савах — а.бага сага нөөц, хадгалсан бүхнээ сүйтгэх, хөрөнгөө хөнтрөх; б.дотроо бодож байсан үгээ бүгдийг тоочин хэлэх
гүзээ гүзээндээ хөлөө хийх — муудалцах
Олгой хагарвал тогоон дотроо гэдэг байхаа. Гүзээ гүзээндээ хөлөө хийхдээ ядахдаа гэрээс битгий гарч бай.
↑ гүрэн хэсэж гүзээ тэжээх
↑ усан гүзээ болох
↑ хөх гүзээнүүд
Газар газрын зан
Гүзээ гүзээний булан
Гүжир хүүхдийн
Гүзээ нь бөх
Гүжирсэг хүний
Хүн хүний дур
Гүзээ ихтэй нярав
Гүйдэл сайтай гонир
Гүзээ ихтэйгээрээ нярав болдоггүй
Гүйдэл ихтэйгээрээ ноён болдоггүй
Гүзээ тосонд дэвтэхгүй
Чулуу усанд илжрэхгүй
Гүүн адуу унаагүй баян
Гүзээ мах идээгүй ноён
Гэр гэрийн ёс
Хүн бүр дуртай
Гүзээ бүр булантай
Хүн хувьтай
Гүзээ булантай

Хоршоо үг

гэдэс гүзээ — зургаан савын ерөнхий нэр

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.