дамар

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
хөгжим. Дундуураа хотгор, хоёр тал нь дэрвэгэр, утас, хивээр оосорлосон хоёр товчин цохилууртай, хоёр талдаа ширэн цахтай хөгжмийн зэмсэг; шашны зан үйлд хэрэглэнэ
2.
Утас, олс зэргийг эвхэн ороох зориулалттай дундуураа нарийн хэлбэртэй, дамар мэт дүрстэй зүйл
3.
Гол

IIнэр үг

1.
дамар үг (тоглож наадсан үгийн эерүүлэл; ёж егөө, элэг доог), дамар үг хэлэх (тоглож хэлэх, цаашлуулах).

Ойролцоо үг

тайл

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	дамар
Харьяалахын тийн	дамрын
Заахын тийн	дамрыг
Өгөх орших тийн	дамард
Гарахын тийн	дамраас
Үйлдэхийн тийн	дамраар
Хамтрахын тийн	дамартай
Чиглэхийн тийн	дамар луу
Олон тоо	дамрууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

дамар дуугаргах — шашны ном уншлагад дамрын дуу хорших
дамар цохих — шашны зан үйлд дамар хэрэглэх
утасны дамар — утас ороох хашлагатай гол
дамарт утас ороох — дамарт утас эвхэх
дамар малгай — шилж. - цэрэг цагдаагийн өмсдөг тал дамар хэлбэртэй малгай
утасны дамбар — утас ороох гол
хонхны дамбар — хонхны гол

Хэлц үг

Алга пад хийвэл ишиг год
Дамар пүд хийвэл даага год
Дамар дуугарвал даага
Хонх дуугарвал хонь
Дамар нь дуугарвал нь хонх нь таг
Хонх нь дуугарвал дамар нь таг
Хоёулаа дуугарвал лам нь таг

Хоршоо үг

хонх дамар — шашны үйлд хэрэглэдэг цохивор хөгжмийн зэмсэг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.