Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

дур

нэр үг/ˈtʊr̥/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Хүсэл, сонирхол
  2. 2.
    Бусдыг үл тоон аашлах
  3. 3.
    Урам.
IIнэр үг
  1. 1.
    дур дур аялга. Хонь, малыг дуудах аялга.

Англи утга

  • нэр үгa wish, a desire

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийндур
Харьяалахын тийндурын
Заахын тийндурыг
Өгөх орших тийндурд
Гарахын тийндураас
Үйлдэхийн тийндураар
Хамтрахын тийндуртай
Чиглэхийн тийндур луу
Олон тоодурууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дур булаах — хүсэл сонирхол нь өөрийн эрхгүй хүрэх

  • дур гутах — сонирхолгүй болох

  • дур ханах — хүсэл ханах

  • дур хүрэх — аливаа юмыг шохоорхон хүсэх

  • муу дур нь хөдлөх — муу ааш нь хөдлөх

  • юм идэх дур — юм идэх сонирхол

  • дураараа — санаснаараа, эрх чөлөөтэй

  • дур зоргоороо — хүссэнийхээ хэрээр

  • дур мэдэх — бусдын хэлснийг үл тоон

  • дураар нь тавих — бие даалган, өөрийн нь эрхээр байлгах

  • дур дураараа аашлах — өөр өөрийнхөө санаснаар зүтгэх

  • дураараа загнах — зоргоороо аашлах

  • дураараа сэлгүүцэх — хүний үг авахгүй, хүссэн санаснаараа тэнүүчлэх

  • сайн дурын байгууллага — хүслээр нь элсүүлэн авах олон нийтийн байгууллага

  • сайн дурынхан — сайн дураар ажиллагсад

Хэлц үг

  • дуран дээр хясах — дур хүслийг мохоох

  • шарыг нь авахаар дурыг нь авах — бусдын санаа сэтгэлийг биедээ татах аргыг хэрэглэх

  • Дур биеэ голохгүй

  • Дух нүүрээ голохгүй

  • Дух эврээ голохгүй

  • Дур биш ёр

  • Дүрэм биш зураг

  • Дур нь хүрвэл гал

  • Шар нь хүрвэл шал

  • Дур нь хүрвэл дунд чөмгөөрөө будаг хутгана

  • Дур нь хүрвэл дунхалзана

  • Гар нь хүрвэл шарвалзана

  • Дур үгүйд хүчгүй

  • Хүч үгүйд дургүй

  • Дур эзнээ голдоггүй

  • Дунд чөмөг махаа голдоггүй

  • Дунд чөмөг сүүжээ голдоггүй

  • Шунал ихэдвэл шулам болно

  • Дур ихэдвэл тулам болно

  • Юу сайхан

  • Дур сайхан

Зүйр цэцэн үг

  • Дур эзнээ голдоггүй

  • Дунд чөмөг сүүжээ голдоггүй

Хоршоо үг

  • дур авьяас — хүсэл билиг

  • дур сонирхол — хүсэл шохоорхол

  • дур хүсэл — хүсэл сонирхол

  • хайр дур — хайрлах хүсэл санаа

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *dura, compare Buryat дуран (duran), Kalmyk дурн (durn).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.