Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

дээш

дайвар үгдагавар үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠳᠡᠭᠡᠭᠰᠢ

Тайлбар

дайвар үг
  1. 1.
    Доош гэдгийн эсрэг утга, алив юмны дээр буй орон зайн өндөрлөг
  2. 2.
    Гол усны урсгал, уул хөндийн эх
  3. 3.
    Илүү цааш, доошгүй
  4. 4.
    орон зайн үүднээс эсвэл зүйрлэж нам дороос илүү өндөр газар руу хайх!
    • хөгжмийн хэмнэл дээшлэх
    • дээшээ ниссэн хэсэг
    • үнийн дээшээ хөөрөгдөлт
    • утсаар хандах

Эсрэг үг

доош

Англи утга

  • дайвар үгup, upwards; upriver
  • дагавар үгup, over

Нийлмэл үг

  • далайн төвшнөөс дээш — далайн төвшнөөс өндөр

  • дээш авирах — өөдөө авирах

  • дээш чиглэгдсэн хүч — өгсөх хүч

  • дээш харж хэвтэх — тэнгэр лүү харж хэвтэх

  • гол өгсөөд л дээшээ явах — голын урсгалын эхийг чиглээд явах

  • таваас дээш — тавын тооноос илүү

Хоршоо үг

  • доош/доош дээш — өндрөөс нам, намаас өндөр тийш шилжин хөдлөх байдал

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *dexe-si, equivalent to *дээ (*dee, “up”) + -(г)ш (-(g)š). Compare East Yugur deegshi, diigshi.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.