Үндсэн хэсэг рүү шилжих

дөр

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Эр үхрийн хамрын баганыг цоолон нүхээр шургуулан уясан хамагч бүхий оосор
  2. 2.
    Анжисны бөх, дөрвөлж хоёрын хооронд холбох оосор
  3. 3.
    Сав суулганы дээдэд хөндлөн хийсэн бариул
  4. 4.
    Усны гарам
  5. 5.
    Хударганы үзүүрийн дотор талд хадсан гархитай төмөр;
  6. 6.
    Төлөв байдал
IIнэр үг
  1. 1.
    Ажил хэргийг гүйцэтгэх арга, эв дүй

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийндөр
Харьяалахын тийндөрний
Заахын тийндөрийг
Өгөх орших тийндөрөнд
Гарахын тийндөрнөөс
Үйлдэхийн тийндөрөөр
Хамтрахын тийндөртэй
Чиглэхийн тийндөр лүү
Олон тоодөрнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дөрөө мэдэхгүй — хатуу хамартай

  • давхар дөр — давхар хөллөгөө

  • анжисны дөр — анжисны бөх, дөрвөлж хоёрыг холбох оосор

  • хувингийн дөрнөөс барих — хувингийн бариул, оосроос барих

  • дөр хана — цонхнууд болон цонх, хаалганы хоорондох хана

  • дөр нь зүгээр сайн хүн — төлөв байдал дажгүй сайн хүн

  • ажлын дөр мэдэх — ажлын арга эвийг олох, юманд эвтэйхэн хандах, ажлын дадал туршлага суух

  • малын дөр мэдэхгүй — мал маллах арга ухаан сураагүй

Хэлц үг

  • дөргүй бух шиг — (үл тааш.) учир ёс мэдэхгүй, гөжүүд, зөрүүд хүн

    Нэг л гэм нь зөв гээд зүтгэвэл дөргүй бух шиг амьтан гэлцэнэ (С.Удвал, Их хувь заяа).

  • дөрийг нь олж гулгуулах — хөл улыг нь мэдэж аваад хулгайлах, шамших

    Олзонд баярлахгүйгээ байх бий, зүрхтэй л бол дөрийг нь олж байгаад гулгуулаад байдаг хэрэг (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • Төр мэдэхгүй ноён самуун

  • Дөр мэдэхгүй бух гандуун

  • Төр мэдэхгүй ноён хэцүү

  • Дөр мэдэхгүй бух хэцүү

Хоршоо үг

  • дөр хамагч — үхрийн хамрыг нүхлэн уясан дээс, суран гогцоо

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.