Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

жанч

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Бороонд нөмрөх ханцуйгүй нөмрөг хувцас
  2. 2.
    шашинЛам нарын өмсөх хуниас гаргаж хийсэн хувцас
  3. 3.
    шилжсэн утгаБаринтаг, боолт
IIнэр үг
  1. 1.
    Хоёр үзүүр талдаа цацагтай бүс.

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнжанч
Харьяалахын тийнжанчны
Заахын тийнжанчийг
Өгөх орших тийн—
Гарахын тийнжанчнаас
Үйлдэхийн тийнжанчаар
Хамтрахын тийнжанчтай
Чиглэхийн тийнжанч руу
Олон тоожанчнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • жанч нөмрөх — нөмрөг хөдрөх

  • жанч өмсөх — нөмрөгөөр биеэ хулдах

  • цэмбэн жанч — цэмбээр хийсэн жанч

  • тэрмэн жанч — ноосон эдээр хийсэн нөмрөг

  • торгон жанч — ёнхор мяндсан эдээр хийсэн хувцас

  • төвд жанч — гонзгой дөрвөлжин хэлбэртэй бадтай хувцас

  • үнэгэн жанч — халиу булган хиазтай, шүр сувдан чимэгтэй, хар үнэгний арьс зүйж хийсэн хувцас

  • хамба жанч — хоргой захтай, шар торгоор хийсэн хувцас

  • гэсгүй жанч — шар цэмбээр хийсэн хувцас

  • шунлайв жанч — халзан хошоотой, шар торгон хувцас

  • жанч халах — цээр. - лам нарын нас барахыг цээрлэн хэлэх үг, өөд болох, бурхан болох

  • судрын жанч — номын баринтаг

  • жанч тахиа — амьт. - доголон ханчир гэдэг шувуу

  • жанч хорхой — амьт. - бяцхан ялаа

Хэлц үг

  • жанч халуулах — егүүтгүүлэх, хороолгох

  • жанч халах — (хүндэт.) хуmагт хувилгаан, лам нарын нас барахыг цээрлэн хэлэх үг, өөд болох, бурхан болох

    Нэгэн өдөр санамсаргүй жанч халахад хүрвэл Та арга замаа бодоход хүрнэ (Б.Ринчен, Үүрийн туяа).

    “Яахав дээ, Цахиуртын дэлдэн хөх маарамба жанч халахад миний нэрийг шавь минь авч үлдэнэ” хэмээн өвгөн бахархаж утаа тортогноос будаг нь ялгарахаа байсан тооныг ширтэж хэвтэв (Д.Цэнджав, Алтан жүн жор).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.