Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

задгай

тэмдэг нэрнэр үг/tsatɢaj/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠠᠳᠠᠭᠠᠢ

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Ямар нэг юмны хаалт бэхлээгүй, ил
  2. 2.
    Юмны хаагаагүй, цоож бэхлэгээгүй онгорхой байдал
  3. 3.
    Бөөн биш
  4. 4.
    Эмх замбараагүй, цэгцгүй, дэл сул
  5. 5.
    Зөөлөн ширхэгтэй юмны ээдрээ орооцолдоогүй, эрч сүлжээсгүй

Ойролцоо үг

нийтэчил тодгадагш чиглэсэннөхөрсөгилэн далангүй

Англи утга

  • тэмдэг нэрopen, loose, bare, uncovered

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнзадгай
Харьяалахын тийнзадгайн
Заахын тийнзадгайг
Өгөх орших тийнзадгайд
Гарахын тийнзадгайгаас
Үйлдэхийн тийнзадгайгаар
Хамтрахын тийнзадгайтай
Чиглэхийн тийнзадгай руу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • задгай бэлчээр — уудам дэлгэр бэлчээр

  • задгай гал — ил гал

  • задгай тал — тэнүүн тэгш тал

  • задгай ус — эрэг хашлагагүй ус

  • задгай хашаа — уудам сэлүүн хашаа

  • задгай шүлэг — толгой, сүүл холбоогүй шүлэг

  • задгай энгэр — товчлоогүй энгэр

  • задгай хатир — морин нэгэн жигд хатирах явдал

  • задгай суман хатираа — морины хурднаар нэгэн жигд хатирах явдал

  • задгай гэр — а.цоож цуургагүй гэр; б.хамаарах эзэнгүй, салан задгай гэр

  • задгай үүд — онгорхой үүд, дэлгээтэй үүд

  • задгай үүл — тэнгэр бүрхэн тэлэн томорч буй хэсэг бусаг үүл

  • задгай яриа — эмх журамгүй яриа, хамаа намаагүй яриа

  • задгай ноос — даахирч ширэлдээгүй ноос

  • задгай утас — ээдэрч орооцолдоогүй утас

  • задгай уурхай — ил уурхай

  • задгай тэрэг — адар дээвэргүй тэрэг, дээд тал нь онгорхой тэрэг

  • задгай хувин — дэлгүү амсартай хувин

  • задгай лонх — бөглөөгүй лонх

  • задгай амтай — сул салан амтай

  • задгай хүүхэн — эрээ цээргүй хүүхэн

  • задгай зоос — бутархай ноос

  • задгай тамхи — а.ууталж савлаагүй тамхи; б.ширхэглэн зарах тамхи

  • задгай пиво — тусгайлан савлаагүй шар айраг

Хэлц үг

  • ам задгай — үзсэн сонссон бүхнээ хэнд ч хамаагүй ярьдаг

  • задгай амтай — үзэж сонссон, бодож санасан юу бүхнээ нуулгүйгээр яриад явдаг, сул амтай

    Над шиг задгай амтай хүн ч ховор байх даа! гэж бодохуй зовох сэтгэл төрж ярианыхаа өнгийг өөрчлөв (Л.Чойжилсүрэн, Яндангийн цуурай).

    Үхсэн гэж Нямжав уулга алдав. Энэ нь бусдыг биш өөрийнхөө задгай амтайгаа болж гамингийн нууцыг хэлж орхисондоо өөрийгөө хараав бололтой (Д.Намдаг, Цаг төрийн үймээн).

  • ↑ ам задгай

  • ↑ гар задгай

  • ↑ далан задгай

  • ↑ зуун задгай, жаран хагархай

  • Загасны яс хахлагатай

  • Задгай ам алдлагатай

  • Задгай хүүхний хурим зүдрүү

  • Заргатай хүний царай зүдрүү

  • Цоорхой саванд ус тогтохгүй

  • Задгай хороонд мал тогтохгүй

Хоршоо үг

  • сул задгай — а.чөлөөтэй; б.эмх замбараагүй

  • салан задгай — а.хөнгөн хуумгай, хайнга; б.эмх цэгцгүй, ундуй сундуй

  • цалгар задгай — цалгар назгай

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.