Үндсэн хэсэг рүү шилжих

зарах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Ямар нэгэн үйл ажлыг бусдаар албадан хийлгэх, зарцлах
  2. 2.
    Ар саар ажилд туслалцуулах
  3. 3.
    Илгээх, явуулах
  4. 4.
    Юмыг эдэлж хэрэглэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Худалдах, борлуулах

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)зарах
Одоо ирээдүй цаг (-на)зарна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)зарлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)зарав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)заржээ
Үйлдсэн нэр (-сан)зарсан
Хэвшсэн нэр (-даг)зардаг
Холбох нөхцөл (-ж)зарж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)зараад
Болзох нөхцөл (-вал)зарвал
Хүсэх (-маар)зармаар
Захирах (-аарай)зараарай
Үгүйсгэх (-хгүй)зарахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • албадан зарах — хүчээр зарах

  • хөлслөн зарах — тодорхой хөлс төлөн ажил үйл хийлгэх

  • гар хөлийн үзүүрт зарах — гэр ахуйн ойр зуур ажилд зарах

  • бичиг зарах — бичиг илгээх

  • хүн зарах — хүн явуулах

  • элч зарах — элч довтолгох

  • засварт зарах юмс — засварын ажилд зориулах юмс

  • зарах зоос — хэрэглэх зоос, сүйтгэх зоос

  • өртөө улаанд зарах морь — өртөө улаанд хэрэглэх морь

  • хоол хүнсэнд зарах — хоол хүнсэнд хэрэглэх, хоол хүнсэнд зарлагадах

  • зарж идэх — худалдан борлуулж, олз ашгаар нь хүнс залгах

  • ногоо зарах — ногоо худалдаалах

  • махалж зарах — а.малын махыг жижиглэн зарах; б.аливаа бүтэн зүйлийг салган, эд ангиар нь хэсэглэн зарах

Хэлц үг

  • зарсан хойноо занах — тусыг муу санаагаар хариулах

  • зарахад зарааны үс эрдэнэ — төдий л хэрэгцээгүй юм боловч хэрэг болж эрж сурвалжлахаар ховор эрхэм зүйл болдог гэсэн санаа

    Хэн мэдэх вэ дээ. Нүүдэл суудал хийхэд новш болоод байхаар нь хаячихсан. Зарахад зарааны үс эрдэнэ болно гэдэг шүү юм болох нь шив дээ.

  • Гачигдсан үед галууны өндөг мянган лан

  • Зарах цагт зарааны шөрөг түмэн лан

  • Зарах дүүтэй

  • Захирах ахтай

Хоршоо үг

  • зарах худалдах — ямар нэг зүйлийг бусдад худалдан борлуулж, мөнгө төгрөг олох

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.