Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

засаг

нэр үг[t͜sä.sɐ̆q˖]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠠᠰᠠᠭ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Хууль цааз, эрүү ял; ясаг
  2. 2.
    Улс төрийн байгуулалтыг захирч удирдах хэлбэр, түүний дээд газар
  3. 3.
    шилжсэн утгаДээд газраас олгосон, тэтгэсэн ивгээл
  4. 4.
    Харилцааны цогц, сүлжээ

Англи утга

  • нэр үгrule, power; administration, state, regime; a political system; law; punishment, sentence

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнзасаг
Харьяалахын тийнзасгийнW
Заахын тийнзасгийгW
Өгөх орших тийнзасагтW
Гарахын тийнзасгаасW
Үйлдэхийн тийнзасгаарW
Хамтрахын тийнзасагтайW
Чиглэхийн тийнзасаг руу
Олон тоозасгуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • их засаг — а.үндсэн хууль; б.хуучир. цэрэг, ардыг илбэн тохинуулах хуулийн нэр

  • засаг дарга — аймаг, нийслэл, сум, дүүрэг, баг, хорооны нутаг дэвсгэрт төрийн удирд­лагыг хэрэгжүүлдэг удирдах албан тушаалтан

  • засаг заслал — засгийн захиран тушаах арга хэмжээ

  • засаг захиргаа — засгийн цааз хуулийг барьж олныг баримлан захирах газар

  • засаг ноён — хуучир. - Манж Чин улсын үеийн хошуу захирагч ноён

  • засаг суух — хуучир. - төрийн мэдлийн засаг захиргааны дарга, захирагч болох

  • засгийн газар — төрийн гүйцэтгэх төв засаглал

  • ардын засаг — хувьсгалт ардын төр захиргаа

  • мануул засаг — эрх мэдэлгүй засгийн газар

  • морины засаг — хуучир. - цэргийн яаралтай албан бичигт дарах тамга

  • хошуу засаг — хуучир. - Манж Чин улсын үед Монголын хошууг захирч байсан үе залгамжилсан ноён

  • засаг төрийн хайр халамж — албан байгууллага, удирдлагын шагнал, урамшуулал

  • засгийн шүд — яриа. - хиймэл шүд

  • эдийн засаг — үйлд­вэрлэх хүчний хөгжлийн тухайн шатанд тохирч буй үйлдвэрлэлийн арга, үйлдвэрлэлийн харьцааны цогцос

Хэлц үг

  • засаг хоол — шоронгийн хоол

  • Засаг төрд үнэнч явбал

  • Цаазанд орохгүй явж болдог

  • Засаг цархираа

  • Илжиг урхираа

Хоршоо үг

  • засаг хууль — засаг цааз

  • засаг цааз — албан ёсны хууль цааз

  • нам засаг — удирдан чиглүүлэх үүрэг­тэй улс төрийн нам, төр захиргаа

  • засаг төр — улс ардыг захиран удирдах байгууллага

Товчилсон үг

  • АЗДТГ — Аймгийн Засаг Даргын Тамгын Газар

  • АНДЭЗНК — Ази, Номхон Далайн Эдийн Засаг, Нийгмийн Комисс

  • ДЗДТГ — Дүүргийн Засаг Даргын Тамгын Газар

  • ДЭЗМХ — Дэлхийн Эдийн Засаг, Менежментийн Хүрээлэн

  • ДЭЗОУХИ — Дэлхийн Эдийн Засаг, Олон Улсын Харилцааны Институт

  • ДЭЗОУХХ — Дэлхийн Эдийн Засаг, Олон Улсын Харилцааны Хүрээлэн

  • ЗД — Засаг Дарга

  • ЗДТГ — Засаг Даргын Тамгын Газар

  • ЗЗ — Засаг Захиргаа

  • ЗЗЗ — Засаг Захиргааны Зөвлөл

  • ЗЗЯ — Засаг Захиргааны Яам

  • МЗЗОБ — Макаогийн Засаг Захиргааны Онцгой Бүс

  • НЗД — Нийслэлийн Засаг Дарга

  • НЗДТГ — Нийслэлийн Засаг Даргын Тамгын Газар

  • ОУЭЗБДС — Олон Улсын Эдийн Засаг, Бизнесийн Дээд Сургууль

  • ЭЗБДС — Эдийн Засаг, Бизнесийн Дээд Сургууль

  • ЭЗБС — Эдийн Засаг, Бизнесийн Сургууль

  • ЭЗНЗ — Эдийн Засаг, Нийгмийн Зөвлөл

  • ЭЗСЭШХ — Эдийн Засаг, Санхүүгийн Эрдэм Шинжилгээний Хүрээлэн

Үгийн гарал

From Classical Mongolian ᠵᠠᠰᠠᠭ (ǰasaɣ), from Middle Mongol ᠵᠠᠰᠠᠭ (ǰasaɣ); equivalent to заса- (zasa-, “to fix, to regulate”) + -г (-g). Cognate with Buryat засаг (zasag), Kalmyk засг (zasg), etc.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.