Үндсэн хэсэг рүү шилжих

захлах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Эд юманд зах хөвөө хийх
  2. 2.
    Нуур, далай, гол мөрний ус захаасаа хөлдөж эхлэх
  3. 3.
    Бусадтайгаа нийлэхгүй зайдуу байх, ижил сүргийхээ захаар нь байх
  4. 4.
    Зах хөвөө дагуу явах, орших
  5. 5.
    Үсний хажуу, ар захыг тэгшлэн засах

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)захлах
Одоо ирээдүй цаг (-на)—
Өнгөрсөн цаг (-лаа)—
Өнгөрсөн цаг (-в)захлав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)—
Үйлдсэн нэр (-сан)—
Хэвшсэн нэр (-даг)—
Холбох нөхцөл (-ж)—
Урьдчилах нөхцөл (-аад)захлаад
Болзох нөхцөл (-вал)—
Хүсэх (-маар)—
Захирах (-аарай)захлаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)захлахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дээвэр захлах — а.эсгий дээвэрт зах ирмэг оёх; б.байшин барилгын дээв­рийг хөвөөлөх

  • хувцас захлах — хувцсанд зах хадах

  • ширдэг захлах — ширдэг хөвөөлөх

  • гол захлах — голын ус эрэг ирмэгээсээ зайртан хөлдөх

  • нуур захлах — нуурын хөвөө хавь зайрмагтах

  • мал захлах — мал сүргийнхээ захаар голдуу байх

  • хонь захлах — хонин сүргээсээ онцгой салгуу явах

  • гол захалж явах — голын эрэг, хөвөө дагаж явах

  • нуур захалж нутаглах — нуурын захад ойр нутаглах, нуур тийш шахаж буух

  • үс захлах — үсний үзүүр, ирмэгийг тэгшлэн засах

  • халимаг захлах — халимаг үсийг үзүүрээс нь тэгшлэх тай­рах

Хоршоо үг

  • ахлах захлах — удирдах тэргүүлэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.