Үндсэн хэсэг рүү шилжих

зогсох

үйл үгнэр үг/t͡sɔɡsəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠣᠭᠰᠤᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хүн, амьтны хөл дээрээ босоо байх
  2. 2.
    Юмны хөдөлгөөн намжих, саарах, тогтнох
  3. 3.
    Юм эвдрэх, хэмхрэх
  4. 4.
    Хүн, амьтан эцэж ядран туйлдсанаас цааш явж чадахгүй болох
  5. 5.
    Ажил үйлийн нөхцөл бүрдээгүйгээс тасалдах, төгсөх
нэр үг
  1. 1.
    хүн эсвэл ямар нэгэн зүйлийн босоо байгаа хэлбэр

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto stand; to halt; to stop doing; to stop happening; to be unable to continue; to break down; to persevere

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)зогсох
Одоо ирээдүй цаг (-на)зогсоно
Өнгөрсөн цаг (-лаа)зогслоо
Өнгөрсөн цаг (-в)зогсов
Өнгөрсөн цаг (-жээ)зогсжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)зогссон
Хэвшсэн нэр (-даг)зогсдог
Холбох нөхцөл (-ж)зогсож
Урьдчилах нөхцөл (-аад)зогсоод
Болзох нөхцөл (-вал)зогсвол
Хүсэх (-маар)зогсмоор
Захирах (-аарай)зогсоорой
Үгүйсгэх (-хгүй)зогсохгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • босоо зогсох — эгц зогсох

  • номхон зогсох — хөдөлгөөнгүй цэх зог­сох

  • тойрон зогсох — дугуйран хүрээлж зогсох

  • хөл дээрээ зогсох — а.босоо зогсох; б.хүнд өвчний дараа илаарьших, эдгэрэх; в.шилж. бие дааж амьдрах

  • зүрх зогсох — а.зүрх ажиллахаа болих; б.үхэх

  • бороо зогсох — бороо онгойх

  • машин зогсох — машин хурдаа хасч, цааш явахаа болих

  • салхи зогсох — салхи намдах

  • цас зогсох — цас орохоо болих

  • унаа морь бахардаад яг зогсох — унаа морь бахардаад цааш яагаад ч явах аргагүй болох

  • ажил зогсох — ажиллах аргагүй болох

  • бичихээ зогсох — бичихээ болих

Хэлц үг

  • Зогсох нь мануул

  • Суух нь балин

  • Идэх нь мангас

  • Суух нь шумуул

Үгийн гарал

Attested once in a 1338 Middle Mongol document as ᠵᠣᠭᠰᠤᠭᠤᠯᠪᠠᠰᠤ (ǰoɣsuɣulbasu, “(if he) let (them) stop”), but otherwise restricted to modern Central Mongolic. Cognate with Buryat зогсохо (zogsoxo), Kalmyk зогсх (zogsx). Replaced Proto-Mongolic *baï- in the sense 'to stand', see байх (bajx, “to be”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.