зэвсэг

нэр үг/t͡siwsəɡ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠡᠪᠰᠡᠭ

Тайлбар

нэр үг

1.
Аливаа үйл хийхэд чухал хэрэглээтэй хэрэгсэл
2.
Аливаа үйл ажилд хэрэглэх багаж хэрэглэл

Ойролцоо үг

зориулалтын хэрэгсэл багаж хэрэгсэл

Англи утга

нэр үгweapon, armament; tool, instrument

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	зэвсэг
Харьяалахын тийн	зэвсгийн
Заахын тийн	зэвсгийг
Өгөх орших тийн	зэвсэгт
Гарахын тийн	зэвсгээс
Үйлдэхийн тийн	зэвсгээр
Хамтрахын тийн	зэвсэгтэй
Чиглэхийн тийн	зэвсэг рүү
Олон тоо	зэвсгүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

галт зэвсэг — дарь, шатагч хольц, хийн даралтын хүчийг ашигласан буу, сум, бөмбөг
халуун зэвсэг — төрөл бүрийн галт зэвсэг, буу, сумны зүйл
хүйтэн зэвсэг — байлдаан, аллагад ашиглах сэлэм, жад, хутга шөвөг зэрэг хэрэгсэл
цөмийн зэвсэг — атом устөрөгчөөр цэнэглэж хийсэн зэвсэг
зэвсэг хураах — а.бууж өгөгсдийн зэвсгийг олзлон авах; б.алалдаан тулалдаанаа зогсоох; в.цэрэг зэвсэглэлээ хорогдуулах
зэвсгээ хураалгах — багаж зэвсгээ өөр этгээдэд өгөх
төмөр зэвсэг — түүх. - эртний хүмүүсийн төмрөөр хийсэн хөдөлмөрийн багаж
үзэл суртлын зэвсэг — үзэл суртлын хэрэглэгдэхүүн
хөгжмийн зэвсэг — хөгжим. - бүх төрлийн хөгжмийн зэмсэг
хүрэл зэвсэг — түүх. - эртний хүмүүсийн хүрлээр хийсэн хөдөлмөрийн багаж
чулуун зэвсэг — түүх. - эрт цагт хүмүүсийн хэрэглэж байсан чулуугаар хийсэн хөдөлмөрийн багаж зэвсэг
хуучин чулуун зэвсэг — түүх. - чулуун зэвсгийн түрүү үед ашиглагдаж байсан багаж хэрэглэгдэхүүн, дурсгалт эд өлгийн зүйлс
шинэ чулуун зэвсэг — чулуун зэвсгийн дэвшингүй сүүл үеийн дурсгал
зэвсэг нэгтэй нөхөд — мэргэжил, ажил төрлийн хувьд адил хүмүүс

Хэлц үг

Зориг ихт
Зэвсэг ихтийг ялах

Хоршоо үг

багаж зэвсэг — ажил хөдөлмөрийн багаж хэрэгсэл
буу зэвсэг — галт зэвсгийн ерөнхий нэр
зэр зэвсэг — байлдааны хэрэглэл, тулалдах хэрэгсэл сэлт
зэвсэг техник — цэрэг армийн үйл ажиллагаанд ашиглах янз бүрийн байлдааны хэрэглэл
багаж зэвсэг — ажил хөдөлмөрийн хэрэглэл
сав зэвсэг — ажил үйлд хэрэглэгдэх сав суулга сэлт

Товчилсон үг

АЗТ — Армийн Зэвсэг Техник

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *jebseg from *jebe (“weapon, arrowhead, rust”), see зэв (zev). Compare East Yugur jemseg.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.