Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

илжиг

нэр үг/ˈiɮt͡ɕik/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    амьтанБие монгол адуунаас багавтар, толгой данхгар, чих урт, үхэр шиг сүүлтэй, их төлөв үнсэн саарал зүстэй, нэг зүйл битүү туурайтан
  2. 2.
    амьтандоромжЭргүү тэнэг

Англи утга

  • нэр үгdonkey

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнилжиг
Харьяалахын тийнилжигнийW
Заахын тийнилжгийгW
Өгөх орших тийнилжгэндW
Гарахын тийнилжигнээсW
Үйлдэхийн тийнилжгээрW
Хамтрахын тийнилжигтэйW
Чиглэхийн тийнилжиг рүү
Олон тооилжигнүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • илжгэн хулгана — амьт. - туурайт хулгана

  • илжгэн цэцэг — урга. - а.модорхог иштэй, илжигний чихтэй адил бөгөөд шаравтар ногоон навчтай, цагаан цэцэгтэй, өвөл цэцэглэдэг, ганддаггүй ургамал; б.уг модонд ургадаг, хэлбэр бөөрөнхийвтэр, өнгө шар, амт амттайхан, зүйл олон жимс

  • илжгэн чих — а.илжигний чихийг дуурайлган хийсэн нэг төрлийн хавсаа боорцог; б.урга. модонд ургадаг, бөөрөн­хийдүү хэлбэртэй, шар өнгөтэй, амтлаг жимс

  • –Яадаг муу илжиг яриа

Хэлц үг

  • илжгэнд эвэр ургуулах — зүйд нийцэхгүй дэмий чалчих буюу боломжгүй дэмий үйл үйлдэх

    Илжгэнд эвэр ургуулахтай адил бүтэшгүй зүйл шүү.

  • илжиг шиг — зөрүүд, гөжүүд

    Илжиг шиг зөрүүд байдал нь гэм биш, зан нь юм байгаа.

  • илжгэн махны төлөө төрлөө гээх — жаахан ашгийн төлөө муудалцах, найр эвдрэх

    Илжгэн махны төлөө төрлөө гээнэ гээч дээ. Өмхий гэдэс гүзээний төлөө улаан хэрүүл болоод байдаг ямар баларчихсан амьтад вэ, та нар чинь ээ (Гэрэлцогт, Зам).

  • Барсын арьсыг нөмөрч

  • Илжиг тариа иднэ

  • Баяны нэрийг барьж

  • Гуйранч хуримд сууна

  • Би юу чадна

  • Илжиг юу даана

  • Засаг цархираа

  • Илжиг урхираа

  • Илжиг ачуулах дуртай

  • Эргүү магтуулах дуртай

  • Илжиг болгон саарал уу

  • Эд болгон элбэг үү

  • Ээж болгон буурал уу

  • Илжиг боловч эзэндээ тус

  • Эсгий боловч ханандаа тус

  • Илжиг модон хударгандаа

  • Заяа муут зовлондоо

  • Илжиг нь шавартвал

  • Эзэн нь сандардаг

  • Илжиг таргалбал эзнээ дайрна

  • Илжиг туурайгаараа танигдана

  • Үхэр эврээрээ танигдана

  • Илжиг тэмээ үзсэн шиг

  • Ишиг чоно үзсэн шиг

  • Илжиг унасан ноён

  • Тахиа унасан түшмэл

  • Илжиг үхэхэд нохой үхэх

  • Эзэн үхэхэд боол үхэх

  • Илжиг хүнддээ жороо

  • Илүүр модондоо жороо

  • Илжиг цогиулаад морь болохгүй

  • Ишиг магтуулаад хонь болохгүй

  • Илжиг ч үгүй

  • Гурван лан ч үгүй (хоцрох)

  • Илжиг шиг зөрүүд

  • Зараа шиг хэрүүлч

  • Илжиг шийрээрээ танигдана

  • … болон өөр 22

Зүйр цэцэн үг

  • Илжиг модон хударгандаа

  • Илжгэнд эвэр ургаж

  • Эмст сахал ургах

  • Илжигний чихэнд алт хийвч сэгсэрнэ

  • Аргал ус хийвч сэгсэрнэ

  • Илжгэн жилийн хавар

  • Илжгэн жилийн намар

  • Илжиг унасан ноён

  • Тахиа унасан түшмэл

  • Илжиг амьт. #Бие монгол адуунаас багавтар

  • Толгой данхгар

  • Чих урт

  • Үхэр шиг сүүлтэй

  • Их төлөв үнсэн саарал зүстэй

  • Нэг зүйл битүү туурайтан: илжиг ачуулах дуртай

  • Эргүү магтуулах дуртай

  • Эр эмийн хооронд илжиг шиг бүү жороол

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *elǰigen. Compare Buryat элжэгэн (elžegen), Kalmyk элҗги (eljgi), Dongxiang enzhegve.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.