Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

ичих

үйл үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Буруушааж шоовдорловол зохих хэрэг явдалд сэтгэл зовних
IIүйл үг
  1. 1.
    Зарим амьтад хүйтний улирлыг нүхэнд өнгөрөөх, унтаа байдлаар өвлийг өнгөрүүлэх

Ойролцоо үг

ичгүүртэйгутамшигтайичмээричгэвтэршившигтэй

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)ичих
Одоо ирээдүй цаг (-на)ичнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)ичлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)ичив
Өнгөрсөн цаг (-жээ)ичжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)ичсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)ичдэг
Холбох нөхцөл (-ж)ичиж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)ичээд
Болзох нөхцөл (-вал)ичвэл
Хүсэх (-маар)ичмээр
Захирах (-аарай)ичээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)ичихгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • худал хэлсэндээ ичих — худал хэлсэндээ зовох

  • ичсэндээ нүүр нь улайх — сэтгэл зовсондоо нүүр улайх

  • баавгай ичих — баавгай ичээндээ орох

  • тарвага ичих — хүйтний улиралд тарвага ичээндээ орж хоргодох

Хэлц үг

  • ичих нүүр — ичих сэтгэл, зохисгүй явдалд санаа зовнин нүүр улайх байдал

  • Айх нүүрэндээ адасга наах

  • Ичих нүүрэндээ илэг наах

  • Илэх сахалтай байж

  • Ичих нүүргүй авга

  • Ичих нүүргүй

  • Базах гаргүй

  • Ичих нүүрэндээ илэг наасан

  • Айх нүүрэндээ арьс наасан

  • Ичих үхэхээс дор

  • Айх цохиулахаас дор

Зүйр цэцэн үг

  • Ичих нүүрэндээ илэг наах

  • Ичсэн хүн хүн алах

  • Айсан хүн айл эвдэх

Хоршоо үг

  • айх ичих — а.айн сандрах; б.бусдын өмнө эрээлэх, санаа зовох

  • ичих эмээх — а.сэтгэл зовж нэрэлхэх; б.бусдын үг сургаалыг дааж биелүүлэхийн төлөө хичээх, *ичих нүүр - ичих сэтгэл, зохисгүй явдалд санаа зовнин нүүр улайх байдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.