коммунизм

нэр үг/kʰɔ.mʊ.niˑ.t͜sʊm/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Эв хамт ёс; үйлдвэрлэлийн хэрэгслийг өмчлөх нийгмийн өмч, ангийн мөлжлөг, үндэсний дарлалаас чөлөөлөгдсөн хөдөлмөрчдийн хамтын ажиллагаа, харилцан туслах явдал дээр үндэслэж, капитализмыг халж гарч ирдэг нийгэм-эдийн засгийн хэвшил;
2.
Коммунист хэвшлийн дээд, хоёрдугаар шат; өөрийнхөө нэгдүгээр шат болох социализмаас ялгаатай нь ангигүй нийгэмтэй, “хүн бүр чадлынхаа хэрээр хөдөлмөрлөж, хэрэгцээнийхээ хэрээр авах” зарчимтайгаараа ялгарна;
3.
Нийгмийн хөгжлийн бодот хуулиудыг танин мэдэхүй дээр үндэслэн К.Маркс, Ф.Энгельс, В.И.Лениний бий болгосон пролетарийн хувьсгалын шинжлэх ухааны онол, тактик болон коммунист нийгмийн байгуулалт
4.
нийтийн амьдрал, нийтийн эзэмшлийн туршлага

Англи утга

нэр үгcommunism (ideology)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	коммунизм
Харьяалахын тийн	коммунизмын
Заахын тийн	коммунизмыг
Өгөх орших тийн	коммунизмд
Гарахын тийн	коммунизмоос
Үйлдэхийн тийн	коммунизмоор
Хамтрахын тийн	коммунизмтой
Чиглэхийн тийн	коммунизм руу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хүй нэгдлийн коммунизм — хүй нэгдлийн нийгмийн үеийн үйлдвэрлэлийн хэрэгсэл, хүнсний зүйлийг өмчлөх нийтийн өмчтэй ангит нийгмийн өмнөх үеийн нийгмийн байгуулал
цэргийн коммунизм — октябрийн нийгэм журамт их хувьсгалын 1921 он хүртэлх, эхэн үеийн нэр

Үгийн гарал

Borrowed from Russian коммуни́зм (kommunízm), from French communisme.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.