мандал

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Мандах үйлийн нэр, хөгжил, бадрал

IIнэр үг

1.
шашинШашны ёсны нэгэн зүйл тахил тавиг

IIIнэр үг

1.
Юмны гадаргууг бүрхсэн зүйлийн ерөнхий нэр; өнгөн тал гадарга
2.
Дугуй хүрээ

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	мандал
Харьяалахын тийн	мандлын
Заахын тийн	мандлыг
Өгөх орших тийн	мандалд
Гарахын тийн	мандлаас
Үйлдэхийн тийн	мандлаар
Хамтрахын тийн	мандалтай
Чиглэхийн тийн	мандал луу
Олон тоо	мандлууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

мандал аяга — тахилд идээ хийж тавих том аяга
мандлын харамж — өргөл өглөг
мандал өргөх — өргөл барих, өгөх
мандал ариулах — хурал ном хурахын урьд өдөр тухайн газрыг ариутган арц хүж уугиулж ганц нэг ном унших
агаар мандал — дэлхийн болон зарим гаригийн хийн бүрхүүл
усан мандал — а.эх дэлхийн усан бүрхүүл; б.усны төвшин
хүйтэн мандал — агаар мандал, усан мандал, чулуун мандал гурвын халуун хүйтний харилцан үйлдлийн хүрээнд багтах дэлхийн тасалдалт бүс
цэцгийн мандал — цэцэг тарих зориулалтын дугуй хүрээ
мандал морь — наадамд уралдаж буй морьдыг тооноос нь хамааран барьж, бай шагнал өгдөг бөгөөд сүүлчийн барианд орсон морь; отгон цулбуур
наран мандал — хурдан морины уралдаанд гуравт давхисан морь

Хоршоо үг

мандал бадрал — хөгжин дэгжих нь

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.