мөндөр

нэр үг[mɵ̞n.tɵr]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠮᠥᠨᠳᠦᠷ

Тайлбар

нэр үг

1.
Жижиг бөөрөнхий хэлбэртэй, агаарын мөсөн тунадас

Англи утга

нэр үгhail

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	мөндөр
Харьяалахын тийн	мөндрийнW
Заахын тийн	мөндрийгW
Өгөх орших тийн	мөндөртW
Гарахын тийн	мөндрөөсW
Үйлдэхийн тийн	мөндрөөрW
Хамтрахын тийн	мөндөртэйW
Чиглэхийн тийн	мөндөр лүү
Олон тоо	мөндрүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

мөндөр орох — бөөрөнхий, мөсөн тунадас орох
мөндөр цохих — үр тариа мэт зүйл мөсөн тунадаст цохигдон газарт унах
чулуун мөндөр буулгах — чулуугаар зай завсаргүй шидэх

Хэлц үг

мөндөр буулгах — ямар нэгэн зүйлээр зай завсаргүй шидэх, чулуудах
мөндөр шиг асгарах — зай завсаргүй, их хэмжээгээр асгарах
Мөөг шиг ургадаггүй
Мөндөр шиг унадаггүй
Мэлхий харайвч мөн доороо
Мөндөр үсрэвч энэ дороо

Зүйр цэцэн үг

Мөөг шиг ургадаггүй
Мөндөр шиг унадаггүй

Хоршоо үг

бороо мөндөр — жижиг мөсөн тунадастай хур
аянга мөндөр — тэнгэрт хуралдсан цахилгаан цэнэг болон агаарын мөсөн тунадас

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠮᠥᠨᠳᠦᠷ (möndür), from Middle Mongol [Term?], from Proto-Mongolic *möl-dür. Related to мөс (mös, “ice”). Cognate with Buryat мүндэр (münder), Kalmyk мөндр (möndr). Compare also the Mongolic borrowings: Kyrgyz мөндүр (möndür), Chagatai مولدور (mwldwr /⁠möldür⁠/), Uyghur مۆلدۈر (möldür), Shor мӱндӱр (mündür), Southern Altai мӧндӱр (möndür).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.