мөрөн

нэр үг/ˈmɵrɵŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠮᠥᠷᠡᠨ

Тайлбар

нэр үг

1.
Голоос том, далай тэнгист цутгадаг урсгал их ус

Англи утга

нэр үгa big river flowing into a big lake or a sea

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	мөрөн
Харьяалахын тийн	мөрнийW
Заахын тийн	мөрнийгW
Өгөх орших тийн	мөрөндW
Гарахын тийн	мөрнөөсW
Үйлдэхийн тийн	мөрнөөрW
Хамтрахын тийн	мөрөнтэйW
Чиглэхийн тийн	мөрөн рүү
Олон тоо	мөрнүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

Сэлэнгэ мөрөн — Идэр, Дэлгэр, Бэлтэйн гол нийлж, Сэлэнгэ нэртэй болоод Байгаль далайд цутгадаг мөрөн
мөрний эрэг — ихээхэн хэмжээний урсгал усны эрэг
мөрний морь — амьт. - Африк тивийн гол мөрөн, нуурын ойр орчим болон ой модон дотор орших хөхөөр бойждог туурайт том биетэй амьтан

Хэлц үг

Мөрөн голыг ховоогоор ширгээж болдоггүй
Огторгуйн солонгыг гараар барьж болдоггүй
Уул нурууг алславч уг санаа нь нэг
Мөрөн голыг гатлавч мөн санаа нь нэг

Зүйр цэцэн үг

Мөрөн голыг ховоогоор ширгээж болдоггүй
Огторгуйн солонгыг уургаар барьж болдоггүй
Мөрөнд ойр нь усандаа сайн
Ууланд ойр нь хадандаа сайн

Хоршоо үг

мөрөн гол — хэмжээ адилгүй урсгал ус
ус мөрөн — урсгал их ус, гол мөрөн

Үгийн гарал

From Classical Mongolian ᠮᠥᠷᠡᠨ (mören, “big river”), from Middle Mongol ᠮᠦᠷᠡᠨ / 沐^舌慩_河 (“river”), from Proto-Mongolic *mören (“river, sea”), *müren. Cognate with Dongxiang moron, etc. Semantically compare to Chinese 江 (jiāng) and Manchu ᡠᠯᠠ (ula).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.