Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

наадам

нэр үг[näː.tɜ̆m]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Монгол үндэсний их баяр цэнгэл; жил бүрийн долоон сарын арван нэгнээс арван хоёрны хооронд болно
  2. 2.
    Төрөлжсөн уралдаан тэмцээн
  3. 3.
    шилжсэн утгаБусдыг дооглон тохуурхах нь
  4. 4.
    Тоглоомын хэрэгсэл

Ойролцоо үг

тоглооммөрийтэй тоглоом

Англи утга

  • нэр үгTraditional Mongolian festival of Mongolian wrestling, archery, and horse racing; game, celebration

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийннаадам
Харьяалахын тийннаадмын
Заахын тийннаадмыг
Өгөх орших тийннаадамд
Гарахын тийннаадмаас
Үйлдэхийн тийннаадмаар
Хамтрахын тийннаадамтай
Чиглэхийн тийннаадам руу
Олон тоонаадмууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • улсын наадам — улс даяараа баярлан цэнгэх нь

  • эрийн гурван наадам — монгол үндэсний их баяр, үүнд

  • язгуур урлагийн наадам — ардын урлагийн төрлөөр зохиогдох баяр

  • наадам болгох — доог тохуу хийх

  • наадам хийх — а.найр цэнгэл хийх; б.шилж. тоглоом тохуу хийх

  • хүүхдийн наадам — хүүхдийн тоглоом

Хэлц үг

  • Наадам ихдээд намс болов

  • Намсын толгой хожгор болов

  • Наадам ихэдвэл намс болно

  • Найлзуурхай ихэдвэл нойр болно

  • Намираа ихэдвэл үер болно

  • Наадам наадам дээр

  • Нарийн хээр адуундаа

  • Наадам найртай нь сайхан

  • Найлзуурхай өөхтэй нь сайхан

  • Наадам нь хуудам болдог

  • Намар нь өвөл болдог

  • Наадам хэтэрвэл намс болно

  • Найлзуурхай хэтэрвэл нойр болно

  • Наадам шоодом ихэдвэл намс болно

  • Намрын хур ихэдвэл үер болно

  • Навч шарлавал намаршина

  • Наадам хэтэрвэл хэрэлдэнэ

  • Найр дээрээсээ эхэлдэг

  • Наадам дороосоо эхэлдэг

  • Нар гарч байгаад бороо орно

  • Наадам хийж байгаад хэрэлдэнэ

  • Нар шингэвэл харанхуй болдог

  • Наадам ихэдвэл намаржин болдог

Зүйр цэцэн үг

  • Наадмын гурван даваатай

  • Найрын гурван дуутай

  • Нар байгаад хур болно

  • Наадам байгаад хэрүүл болно

Хоршоо үг

  • баяр наадам — олон нийтээр цэнгэлдэн баясах нь

  • найр наадам — баясан цэнгэж найрлах нь

  • бүжиг наадам — бүжиглэн цэнгэх нь

  • наадам тохуу — бусдыг элэглэн шоолж, доог тохуу хийх нь

  • инээдэм наадам — олуул ихэд хөгжин баясах нь

  • тоглоом наадам — а.бие биесээ явуулж тоглоом наргиа болох нь; б.тоглон наадах зүйл

  • наадам наргиан — биенээ цаашлуулж тохуурхан тоглох үгэн зугаа

Үгийн гарал

By surface analysis, наад- (naad-, “to play”) + -м (-m). Compare also the Tuvan loan наадым (naadım).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.