Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

навч

нэр үг/ˈnaw̜t͡ɕʰ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Ургамлын агаар, тэжээлийн эрхтэн, голдуу ногоон өнгөтэй, хавтгай хэлбэртэй
  2. 2.
    ёгтЧихний ёгт нэр
  3. 3.
    шилжсэн утгаНимгэн хавтгай зүйл

Ойролцоо үг

ногоон ургамал

Англи утга

  • нэр үгleaf

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийннавч
Харьяалахын тийннавчныW
Заахын тийннавчийгW
Өгөх орших тийннавчиндW
Гарахын тийннавчнаасW
Үйлдэхийн тийннавчаарW
Хамтрахын тийннавчтайW
Чиглэхийн тийннавч руу
Олон тоонавчисW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • модны навч — модны мөчирт ургасан хавтгай, зуувандуу хэлбэртэй, олон судалтай, ихэвчлэн ногоон өнгөтэй эрхтэн

  • навчаа гөвөх — модод навч нахиагаа унагах

  • навч ногоо дэлгэрэх — ургамал, мод урган төлжих

  • навч зулгарах — ургамал, мод­ны навч нахиа нь хийсэн унах

  • навч сэрчигнүүлэх — салхины аясаар ургамлын эд эрхтэн нь хийсэх

  • навчны ялтас — навчны мах болон судал бүхий ногоон өнгөтэй нимгэн хавтгай биет

  • навчин тамга — навчны дүрс бүхий тамга

  • навчин хээ — навчны зурагтай хээ

  • навчинд бараалхах — чихдэх, чих няслах

  • навчин алт — нимгэлэн давтсан алт

  • навчин төмөр — нимгэн төмөр

  • навчин боорцог — а.навчинд жигнэж болгосон нэг зүйл идээ; б.гурил амттаны зүйлийг үе үеэр давхарлан тавьж хийсэн нэгэн зүйл нарийн боов

  • навчин тамхи — нүдэж нунтаглаагүй тамхи

  • навч өртөө — түүх.хуучир. - Улиастайн жанжин, Ховд, Их хүрээний сайд, Хиагт аймгийн жасаад, олон хошуу, шавийн тамгын газрын хооронд элч бичиг нэвтрүүлэхийн тулд манж нарын байгуулсан орон нутгийн өртөө

Хэлц үг

  • Навч цэцгийн өнгийг намрын хяруу хиртээдэг

  • Нарийн билгийн ухааныг уурын мунхаг эвддэг

  • Навч цэцэг нарнаас

  • Насны жаргал ажлаас

  • Навч шарлавал намаршина

  • Наадам хэтэрвэл хэрэлдэнэ

  • Нар мэт ургаж

  • Навч мэт дэлгэрэх

  • Нар сар хоёр шиг хосолж

  • Навч цэцэг шиг нөхөрлөх

  • Нарны илч суларч

  • Навч нахиа хагдрах

Зүйр цэцэн үг

  • Нартай газар гэрээ барь

  • Навчтай газар малаа бэлчээ

  • Навч шарлавал намаршина

  • Наадам хэтэрвэл хэрэлдэнэ

  • Намрын мөс навч шиг нимгэн ч даана

  • Хаврын мөс хана шиг зузаан ч даахгүй

Хоршоо үг

  • навч намаа — ургамлын агаар солилцох эрхтэн болон нарийн салаа мөчир

  • навч нахиа — ургамлын навчлан ургаж буй жижиг хэлтэс

  • навч найлзуур — ургамлын агаар солилцох эрхтэн болон үзүүрийн зөөлөн хэсэг

  • навч цэцэг — ургамлын агаар, тэжээл солилцох эрхтэн болон цэцэгт ургамлын бэлгээр үржих эрхтэн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.