нанчид

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
хүндэтгэлхуучир. Өргөл цацлын архи;
2.
хүндэтгэлАрхины хүндэтгэл

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	нанчид
Харьяалахын тийн	нанчдын
Заахын тийн	нанчдыг
Өгөх орших тийн	нанчдад
Гарахын тийн	нанчдаас
Үйлдэхийн тийн	нанчдаар
Хамтрахын тийн	нанчидтай
Чиглэхийн тийн	нанчид руу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

нанчид зооглох/нанчид хүртэх — архи уух
нанчид өргөх — баруун гарын ядам хурууны өндгийг архинд дөнгөж хүргэн, эрхий хурууны өндгөөр ядам хурууныхаа өндгийг инчдэн хангай дэлхийд архины дээжийг өргөх

Хэлц үг

нанчид зооглох/хүртэх — архи уух
Дарь эхийн гараас алтан тагштай нанчид хүртэж жаргана (С.Эрдэнэ, Диваажинд хүргэх оньс).
нанчид өргөх — баруун гарын ядам хурууны өндгийг архинд дөнгөж хүргэн, эрхий хурууны өндгөөр ядам хурууныхаа өндгийг инчдэн хангай дэлхийд архины дээжийг өргөх
Ядам хуруугаараа нанчид өргөж, духандаа хүргээд буцааж тавьлаа (Т.Бум-Эрдэнэ, Аавтай минь бүжиглээч).
нанчидтай барилдах — архи уух
Лувсангийн хүү овоо мөч чацтай, хүнтэй гар зөрүүлэхүйц юм болмоор байсан юмсан. Сүүлдээ нанчидтай барилдсаар өнгөрөх шив дээ (Г.Дамба, Наадмын сонин).
Навсан цагаагч гүү шогших тутам янзтай
Нанчид уусан ходоод халах тутам баяртай
Нанчид нанчид гэвч
Нарийн хар архи
Нарийвчлан сайн бодвол
Найман там хорын нэг

Хоршоо үг

архи нанчид — архи дарс

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.