Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

нил

дайвар үгнэр үг/niɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠨᠢᠯ

Тайлбар

Iдайвар үг
  1. 1.
    Бүгд, тэр аяараа

Англи утга

  • нэр үгviolet

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийннил
Харьяалахын тийннилийн
Заахын тийннилийг
Өгөх орших тийннилд
Гарахын тийннилээс
Үйлдэхийн тийннилээр
Хамтрахын тийннилтэй
Чиглэхийн тийннил лүү
Олон тоонилүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • нил ногоорох — тэр аяараа ногоорох

  • нил хийх — а.эвгүй үнэр гэнэт ихээр сэрэгдэн мэдрэгдэх; б.бүгчим халуун агаар нүүр өөд цоргих

  • нил цэцэг — урга. - өнгө өнгийн цэцэгтэй олон наст өвс

  • алаг нил цэцэг — урга. - өнгө өнгийн цэцэг нь навчныхаа суганаас ганцаар ургадаг нэг наст таримал өвс, алаг нүдэн цэцэг

  • бор нил — урга. - маш охорхон үндэслэг иштэй, навч нь зууван хэлбэртэй, уулын хажуу, чийгтэй хээр тал, элсэрхэг газар болон сайрын захаар ургадаг олон наст өвс

  • онит нил цэцэг — урга. - улаан цэцэгтэй, хээр тал, уулын хяр, хажуу ой модон дотор болон зах газар бут сөөгөн дунд ургадаг олон наст өвс, цэцгийг нь чимэглэлд хэрэглэнэ

  • толбот нил цэцэг — урга. - хөх буюу нил ягаан өнгөтэй, навч нь эмэнд ордог, ой модон дотор буюу зүлэг өвсөн дотор ургадаг олон наст өвс

  • уулын нил цэцэг — урга. - хүрэн бор өнгөтэй, уулын модонд сүүдэрлэг газарт ургадаг олон наст өвс

  • уутан нил цэцэг — урга. - цагаан өнгөтэй, ой шугуй, зах хөвөө, хээр тал, гол горхины хөвөөгөөр ургадаг олон наст өвс, малын тэжээлийн бордоо болно

  • үст нил цэцэг — урга. - боровтор өнгөтэй, уулын хажуу, ой модон дотор сүүдэрлэг чийгтэй газар ургадаг олон наст өвс, бүхэл өвс нь эмэнд орно

  • хос цэцэгт нил цэцэг — урга. - шар өнгөтэй болоод бор судалтай, өндөр уул, хяр, хээр тал, сайр, ой модон дотор ургадаг олон наст өвс

  • цагаан нил цэцэг — урга. - навч нь өргөн болоод уртхан, цэцэг нь цагаан өнгөтэй, ой модон дотор, мөн нэлээд чийгтэй газар ургадаг олон наст өвс

Үгийн гарал

From Pali nīla, Sanskrit नील (nīla, “blue, dark, indigo”). Perhaps via Tibetan ནི་ལ (ni la).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.