новш

нэр үгаялга үг/ˈnɔw̜ɕ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Хэрэглэхгүй гэж хаясан юм, хог; лай
2.
Гэрийн хэрэгтэй хэрэггүй элдэв хэрэгсэл, юм;
3.
хараалМуу муухай, лай ланчиг гэж жигшин хэлэх хараалын үг.

Ойролцоо үг

адгийн хүмүүс элдэв шаар

Англи утга

нэр үгrubbish; trash; waste; garbage; refuse; junk; crap; tat (something worthless); Term of abuse.
аялга үгshit; crap

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	новш
Харьяалахын тийн	новшийнW
Заахын тийн	новшийгW
Өгөх орших тийн	новшидW
Гарахын тийн	новшоосW
Үйлдэхийн тийн	новшоорW
Хамтрахын тийн	новштойW
Чиглэхийн тийн	новш руу
Олон тоо	новшуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

новш тээвэрлэх — хаягдал хог тээн явах
новш татах — бөс, даавуун эдээр хийсэн зүйлд хог, тоос наалдах
хог новш хөглөрөх — а.элдэв төрлийн хаягдал хог хөглөрөх; б.гэр оронд хэрэгтэй хэрэгтэй зүйлс хөглөрөх

Хэлц үг

Новш зантай
Нохой явдалтай
Новш арвидвал гэрийн булай
Нуух арвидвал нүдний булай
Новш татдаг зангуу
Нохойн сүүлд ч наалддаг

Зүйр цэцэн үг

Юм; #шилж. Хэлсэн үгэндээ үл хүрэх өөдгүй зан: новшийн зантай
Нохой явдалтай

Хоршоо үг

новш ноохой — элдэв төрлийн хаягдал хог
лог новш — хог новш
хог новш — элдэв төрлийн хаягдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.