Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

нум

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Харваж намнахад хэрэглэх хөвч бүхий зэвсэг, спорт тог­лоомын нэг төрөл
  2. 2.
    Тойргийн хүрээний нэг хэсэг, хагас дугуй
  3. 3.
    Тэрэг, автомашины донсолгоог зөөлрүүлэхийн тулд хийсэн уян хатан болд төмөр
  4. 4.
    Нум адил хэлбэр бүхий
  5. 5.
    Газар тариаланг хэмжих хэмжүүр, нэг нум нь таван тохой газартай тэнцэнэ.

Ойролцоо үг

нум сум

Англи утга

  • нэр үгbow (weapon used with arrows)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийннум
Харьяалахын тийннумын
Заахын тийннумыг
Өгөх орших тийннумд
Гарахын тийннумаас
Үйлдэхийн тийннумаар
Хамтрахын тийннумтай
Чиглэхийн тийннум руу
Олон тоонумууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • саадагтай нум — ширэн саванд хийсэн нум

  • нум буух — нумны хөвч мултрах

  • нум гажих — нум муруйн тахийх

  • нум галжиртах — нум гажих

  • нум гүйтэх — нумны хөвчийг мултлах

  • нум орох — нумны нэг тал гэдрэг нугарах

  • нум татах — нум барьж хөвчнөөс чангаах

  • нум тэлэх — нумыг гүйцэд татах

  • нумны амгайвч — нумны хөвч торгох ац хэлбэрт зүйл, торомж

  • нумны баатар — нумны хайгуулын дэргэдэх дүгрэг зүйл; нумны товх

  • нумны бариул — нум барих газар

  • нумны бэлчин — нумны бариулын хоёр этгээд дэх элэг хадах газар

  • нумны галжир — нумны гажиж муруйсан хэсэг

  • нумны гичир — нумны бэлчинд хадсан мод

  • нумны үүсгэр — нум хийхээр бэлдсэн мод

  • нумны товх — нумны баатар

  • нум­ны тэвх/нумны хайгуул — нумны хөв­чийг тосох гандгар газар

  • нумны хөвч — нумыг махир болгон тогтоох, сум тийрэх эрчилсэн сур

  • нумны хөвчлүүр — нумны амгайвч

  • нумны хэрсүү — нумны үзүүрийн гандгар

  • нумны элэг — нуманд наасан эвэр

  • нум сум барих — харвах зэвсэг барих

  • нуман энгэр — дээлийн энгэрийн дээд өнцгөөс суга хүртэлх муруй ухлаадастай хэсэг

  • тэрэгний нум — тэрэгний тэнхлэгт суулгасан төмөр

  • нуман тамга — нум мэт махир зураастай тамга

  • нуман тулгуур — чөлөөт бөхийн барилдааны нэг мэх

  • нуман тулгуурт орох — хүнд, яалт ч үгүй байдалд орох

  • өлгийн нум — өлгийн цамхаг хийх нум хэлбэрт модон холс

  • солонгын нум — солонго татахад үүсэх нум мэт хэлбэрт хүрээ

  • нуман түлхүүр — байлдааны үеийн нуман жагсаал

Хэлц үг

  • нуман жагсаал — хавирган сар мэт хэлбэртэй жагсаал

  • нуман тулгуурт орох — хүнд байдалд орох

    Энэ тоглолтод хэн хожигдсон нь нуман тулгуурт орох байсан болохоор байгаа бүх хүчээ гарган тоглов.

  • нумчийн хүү сумч — эцэг өвгөдийнхөө мэргэжлийг өвлөх

    Өө бас гарын дүй байна гээч. Нумчийн хүү сумч гэдэг дээ.

  • Нум хэдий хүчтэй боловч хөвчөө таслахгүй

  • Хутга хэдий хурц боловч ишиндээ тусгүй

  • Нуур хэдий их гэвч эргээ давахгүй

  • Нуур хэдий их боловч эргээ давахгүй

Зүйр цэцэн үг

  • Нумны хөвч нь сул бол сумны тусалт нь муу

  • Нум хэдий хүчтэй боловч хөвчөө таслахгүй

  • Нуур хэдий их боловч эргээ давахгүй

  • Сумаа харваад

  • Нумаа нуух

Хоршоо үг

  • нум зэв — харваж намнахад хэрэглэх зэвсэг

  • нум зэвсэг — харваж намнахад хэрэглэх байлдааны хэрэгсэл

  • нум сум — хөв­чийг нь татаж харвах хэрэгсэл, түүний харвуул

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *numun, compare Buryat номо (nomo), Kalmyk нумн (numn), East Yugur nimin.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.