Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

нуур

нэр үг[no̙ːr]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Хуурай газраар хүрээлэгдсэн их хэмжээний тогтмол ус
  2. 2.
    Багаахан хэмжээний тогтмол ус; бороотой жил тогтож, гантай жил ширгэнэ.
  3. 3.
    Шотландаар нуурыг хэлдэг үг
  4. 4.
    нуурыг Ирландаар нэрэлсэн үг
  5. 5.
    газраар хүрээлэгдсэн их ус (ихэвчлэн цэнгэг устай)

Ойролцоо үг

хоолойнарийн хоолой

Англи утга

  • нэр үгlake

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийннуур
Харьяалахын тийннуурынW
Заахын тийннуурыгW
Өгөх орших тийннууртW
Гарахын тийннуураасW
Үйлдэхийн тийннуураарW
Хамтрахын тийннууртайW
Чиглэхийн тийннуур луу
Олон тоонууруудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • давст нуур — их хэмжээний тогтмол давстай ус

  • цэнгэг нуур — их хэмжээний тогтмол цэнгэг ус

  • хиймэл нуур — газрыг эрэглэн ухаж, их хэмжээний тогтмол ус бий болгосон нь

  • мөстлөгийн нуур — уулын мөс хайлснаас хонхойж тогтсон их хэмжээний ус

  • холбоо нуур — дааган нуур

  • дааган нуур — газар доогуур болон дээгүүр усны судлаар холбогдсон хоёр нуур; холбоо нуур

  • нуурын мандал — хуурай газраар хүрээлэгдсэн их хэмжээний тогтмол усны мандал

  • нуурын хөвөө — ихээхэн хэмжээний тогтмол усны эрэг хавийн газар

  • нуур ширгэх — ихээхэн хэмжээний тогтмол ус хатах, ус нь багасах

  • нуур судлал — ш.у. - байгалийн болон хиймэл нуурын ус судлалын горим, биологийн онцлогийг судалдаг шинжлэх ухаан

  • нуурын хөх цэцэг — урга. - өндөрдүү, хөхөвтөр бор өнгийн цэцэгтэй, иш нь эмд орно, салаа навчийг нь чанаж ууж хэрэглэж болдог, нуур цөөрөм, гуу сувгийн хөвөөний усанд ургадаг нэг наст өвс

Хэлц үг

  • нуур дэлсэж, мэлхий айлгах — хий сүр бадруулан бусдыг айлган сүрдүүлж зорилгодоо хүрэхийг оролдох

  • Далай амар бол даяар амар

  • Нуур амар бол нугас амар

  • Найр цагтай

  • Нуур захтай

  • Нум хэдий хүчтэй боловч хөвчөө таслахгүй

  • Нуур хэдий их гэвч эргээ давахгүй

  • Далай амар бол загас амар

  • Нуур амгалан бол

  • Нугас амгалан

  • Нуур баймаажин нугас умбана

  • Номхон баймаажин үнэнийг олно

  • Нуур далай хол байвч үүл мананаар уулздаг

  • Хүний үрс хол байвч хүсэл сэтгэлээр учирдаг

  • Нуур далай шиг идээтэй

  • Нугас галуу шиг үртэй

  • Нуур доторх загасыг гохон төмөр хөдөлгөнө

  • Нууж байсан үгийг хундагатай архи хатгана

  • Нуур дэлсэж

  • Мэлхий айлгах

  • Нуур хэдий их боловч эргээ давахгүй

  • Нуур хэдий их гэвч

  • Эргээ давахгүй

  • Нуур шиг шөл

  • Нугас шиг мах

  • Нуур ширгэвэл мэлхий хатна

  • Нуур тогтсон газарт

  • Чийг тасрахгүй

Зүйр цэцэн үг

  • Нуур амар бол нугас амар

  • Нуур ширгэвэл мэлхий хатна

  • Нуураасаа салсан нугас

  • Нутгаасаа салсан хүн

Хоршоо үг

  • нуур далай — их хэмжээний тогтмол ус

  • нуур тойром — нуур цөөрөм

  • нуур цөөрөм — хэмжээ харилцан адилгүй тогтмол ус

  • гол нуур — урсгал болон их хэмжээний тогтмол ус

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *naxur, compare Daur naur, Dongxiang no, noer.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.