нүцгэн

тэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр

1.
Биеийн аль нэг хэсэгт өмссөн хувцасгүй
2.
Өвс ургамалгүй халцгай газар
3.
Үс ноосгүй
4.
Бүрээс, бүрхүүл байхгүй
5.
шилжсэн утгаӨмсөх хувцас байхгүй, ядуу зүдүү

Ойролцоо үг

шалдан

Англи утга

тэмдэг нэрnaked, nude, unclothed; bare

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	нүцгэн
Харьяалахын тийн	нүцгэний
Заахын тийн	нүцгэнийг
Өгөх орших тийн	нүцгэнд
Гарахын тийн	нүцгэнээс
Үйлдэхийн тийн	нүцгэнээр
Хамтрахын тийн	нүцгэнтэй
Чиглэхийн тийн	нүцгэн рүү
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

толгой нүцгэн — малгай өмсөөгүй
хөл нүцгэн — гуталгүй, хөлдөө өмссөн зүйлгүй
нүцгэн унтах — хувцасгүй унтах
бие нүцгэн — биедээ өмссөн хувцасгүй
нүцгэн газар — а.өвс ургамал муутай газар; б.уул толгодгүй цагаан газар
нүцгэн тал — өвс ургамалгүй хөндий
нүцгэн асга — мод ургамалгүй, халцгай хад чулуу
улаан нүцгэн — а.хувцасгүй; б.маш ядуу; в.өвс, ургамалгүй халцгай
нүцгэн ховол — урга. - дэлбээ, цоморлог байхгүй модлог ургамал
нүцгэн гэр — бүрээс туургагүй дан гэр
нүцгэн нахиа — гадуураа хайрслаг навчин бүрхүүлгүй нахиа

Хэлц үг

нүцгэн гар — барьсан зэвсэггүй хоосон гар
Залхуу хүнд өвчин шалтаг
Нүцгэн ламд ном шалтаг
Нүгэл хийж баяжихаар
Нүцгэн явсан нь дээр
Нүцгэн нүүрт далдгүй
Нүцгэн хөлд өргөс ширүүн
Нөлөөтэй газар салхи ширүүн
Уйлж ирээд ёолж явдаг ертөнц
Нүцгэн ирээд нүцгэн буцдаг дэлхий
Хоосон ам
Нүцгэн бөөр

Зүйр цэцэн үг

Нохой нүцгэн
Гахай явган

Хоршоо үг

нүцгэн нөмгөн — дээл, хувцсаа дутуу өмссөн нь
нүцгэн шалдан — а.биедээ өмссөн хувцасгүй; б.шилж. ядуу зүдүү
явган нүцгэн — унах унаа, өмсөх хувцас байхгүй

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.