Үндсэн хэсэг рүү шилжих

он

нэр үг/ˈɔŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠣᠨ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Аргын тооллын нэгдүгээр сарын нэгнээс арван хоёрдугаар сарын гучин нэгэн хүртэлх 365-366 хоногийн хугацаа; тухайн жил
  2. 2.
    Жилийг дэс дугаарлан тэмдэглэхэд хэрэглэх үг
  3. 3.
    Сургуульд суралцагчдын суралцах жил хугацааг үндэслэж хуваасан ангилал
IIнэр үг
  1. 1.
    хуучирсанСум
  2. 2.
    хуучирсанШав тэмдэг

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгyear

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнон
Харьяалахын тийнонийн
Заахын тийноныг
Өгөх орших тийнонд
Гарахын тийноноос
Үйлдэхийн тийноноор
Хамтрахын тийнонтой
Чиглэхийн тийнон руу
Олон тооонууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • он гарах — хуучин он дуусч, шинэ он эхлэх

  • он дуусах — тухайн жил улиран одох

  • онд орох — өвөл, хаврын хариг хатуу цагийг эсэн мэнд өнгөрөөх

  • онд оруулах — малын гарзгүй урин дулаан цаг хүргэх

  • он түших — онд ороход ойртох

  • онд тарган орох — онд орох

  • шинэ он — тухайн жил дуусч дараагийн жил болох нь

  • өнгөрсөн он — өнгөрөн одсон жил

  • энэ он — энэ жил

  • ирэх он — дараагийн жил

  • он тутам — жил бүр

  • бичигт он сар тавих — тухайн бичиг баримтыг хэзээ үйлдсэн болон авсан, өгсөн цаг хугацааг бичих

  • төрсөн он — эхээс мэндэлсэн жил

  • хэвлэсэн он — тухайн зүйлийг хэвлэн нийтэлсэн цаг хугацаа

  • оны хүснэгт — түүхт хэрэг явдлыг он дараалан тэмдэглэсэн хүс­нэгт

  • он дараалал — цаг хугацааны дэс дараа

  • он дарааллын бичиг — а.түүхэн үйл явдлыг цаг хугацааны дэс дарааллаар бичсэн тэмдэглэл, дундад зууны түүхэн зохиолын үндсэн хэлбэр; б.түүхэн үйл явдлыг он цагийн дарааллаар зохион бичсэн хүүрнэл зохиол, уран зохиолын нэг төрөл зүйл; в.баримт сэлтийг товч мэдээлдэг сонин, сэтгүүл нийтлэлийн нэгэн төрөл

  • он тоолол — он жилийг тоолох ёс

  • он тооллын хуучин эхлэл — тэнгэрийн бие­ийн харагдах үед тулгуурлан урт удаан хугацааг тоолох тооллын тогтолцоо, Юлийн цаг тооны бичиг

  • он тооллын шинэ эхлэл — Григорийн цаг тооны бичиг

  • тавдугаар оны сурагч — таван жилийн сурагч

  • он тусам газар — харвалга хүрэм газар, дээш өргөн харвасан сумны хүрэх газар

  • он тусах — харвасан сум хамгийн хол тусах, хаймсах

  • он босгох — шав тэмдэг тавих

  • он тавих — шав тавих

  • он алдахгүй харваач — бай алдахгүй мэргэн харваач

Хэлц үг

  • Өдөр нь болж өндөг хагараад

  • Он нь тулж оосор тасрах

Зүйр цэцэн үг

  • Он тутам утаа нэмж

  • Утаанд оч нэмж

  • Жил тутам жинс нэмж

  • Жинсэнд гээл нэмэх

Хоршоо үг

  • он жил — дэлхийн бөмбөрцөг нарыг бүтэн нэг тойрох хугацаа

  • он сар — тухайн жил болон хоногийн тоо, цаг хугацаа

  • он цаг — өвөл, хаврын хатуу цаг

Товчилсон үг

  • МОТ — Манай Он Тоолол

  • НОТ — Нийтийн Он Тоолол

  • НТӨ — Нийтийн Он Тооллын Өмнөх

  • ХОТ — Христийн Он Тоолол

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠣᠨ (on, “year”), from Middle Mongol ᠣᠨ (ʾwn /⁠hon⁠/, “year”), ꡜꡡꡋ (hon /⁠hon⁠/, “year”), from Proto-Mongolic *hon. Cognate with Khitan 𘮗 (*po /⁠po⁠/, “time”). Compare also Jurchen [Term?], Manchu ᡶᠣᠨ (fon, “time”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.