саадаг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Нумны сумыг дүрж зүүх ширэн сав
2.
шилжсэн утгаБэр буулгахаар хүргэний хамт явах хүмүүс

IIнэр үг

1.
саадаг алчуур хуучир. (аяны хүний аягаа хийж, бүсэндээ зүүдэг хуниастай уут).

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	саадаг
Харьяалахын тийн	саадгийн
Заахын тийн	саадгийг
Өгөх орших тийн	саадагт
Гарахын тийн	саадгаас
Үйлдэхийн тийн	саадгаар
Хамтрахын тийн	саадагтай
Чиглэхийн тийн	саадаг руу
Олон тоо	саадгууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

саадгийн бүслүүр/саадгийн бүслүүрэг — нум, сум зүүх савны оосор
саадгийн овд — саадагны амсарт арьс, эсгийгээр зааглан хийсэн зэв, сум дүрэх нүх
саадгийн этгээд — саадаг зүүх тал, баруун тал
саадаг агсах/саадаг зүүх/саадаг бүслэх — сумыг зориулалтын саванд нь хийж бүслэх
саадаг мордох — бэр буулгахаар явах
саадаг дагах — хуримын үед хүргэнтэй нас ойролцоо залуу эрс хамт мөргөл үйлдэн ёс гүйцэтгэх
саадаг буух — хуучир. - бэр буулгахаар хүмүүс ирэх
саадагт мордох/саадагт явах — хуучир. - монгол хуримын ёсонд бэр буулгах өдөр хүргэн хүү саадаг нум агсан хэдэн хүний хамтаар хүүхний талд очих

Хэлц үг

Саадаг нум далайх
Хүү үрийн дүр
Саваг шөрмөс томох
Охин үрийн дүр
Саадаг цацах салхинд
Сахал цантах хүйтэнд
Саадаг сум эрийн зэмсэг
Санжлага сүйх эмийн зэмсэг
Сайн муугийн сав нэг
Саадаг нумын хүч нэг
Салан нь ирвэл
Саадаг нь хугарна
Санасан хүний сэтгэл нь нэг
Саадаг нумын хөвч нь нэг
Саадаг нум хүргэдийн чимэг

Зүйр цэцэн үг

Саадагтай нум нь салхинд гаждаг
Сайн хүний үр нь санаанаасаа гаждаггүй
Санасан хүний сэтгэл нь нэг
Саадаг нумын хөвч нь нэг

Хоршоо үг

саадаг хоромсого — нум сумаа дүрж, агуулах сав

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.