Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

самуун

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр
  1. 1.
    Будлиан, түйвээн ихтэй, эмх замбараагаа алдсан байдал
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    Шалиг завхай, садар

Ойролцоо үг

үймээн самуунүймээн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсамуун
Харьяалахын тийнсамууны
Заахын тийнсамууныг
Өгөх орших тийнсамуунд
Гарахын тийнсамуунаас
Үйлдэхийн тийнсамуунаар
Хамтрахын тийнсамуунтай
Чиглэхийн тийнсамуун руу
Олон тоосамуунууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • самуун цаг — эмх замбараагүй, дайн дажинтай хэцүү цаг үе

  • самуун жил — эмх замбараагүй, үймээн ихтэй жил

  • самууны жил — Монголд гарсан 1932 оны лам нарын эсэргүү хөдөлгөөний жил

  • самуун явдал — үймээн, будлиантай хэрэг явдал

  • самуун болох — үймээн дэгдэх, эмх замбараагаа алдах

  • самуун дэгдээх/самуун үүсгэх/самуун хөдөлгөх — үймээн шуугиан гаргах

  • самуун хулгай — үймээн самуун дэгдээгч

  • самуун зэв хуучирсан — тэнэсэн сум

Хэлц үг

  • Илүү үгтэй

  • Самуун зантай

  • Сайн аргыг сараар бодоод олохгүй

  • Самуун аргыг сахлаа шувтарсаар олдог

  • Сайн зантны баясал олон

  • Самуун зантны гэмшил олон

  • Сайн зантны нөхөр олон

  • Самуун явдалтны гэмшил олон

  • Сайн эр ажилдаа

  • Самуун эр идэхдээ

  • Сайн эр бусдыг санана

  • Самуун эм хүнийхийг санана

  • Сайн эрийн санаа нь хуяг

  • Самуун эмийн санаа нь хуял

  • Сайн юманд саад их

  • Самуун явдалд хор их

  • Сайн явдлыг сардаа бодоод олохгүй

  • Самуун явдлыг самс нь хөдөлбөл тэр

  • Сайныг сурч явбал мандана

  • Самуун аашилж явбал сөнөнө

  • Сайхан зантны нөхөр нь олон

  • Самуун явдалтны гэмшил нь олон

  • Сайхан хүүхэн санваарын дайсан

  • Самуун ноён төрийн дайсан

  • Салхи гарвал шуурга болдог

  • Самуун гарвал үймээн болдог

  • Салхи хэдий ширүүсвэл гал төдий дүрэлздэг

  • Самуун хэдий аашилбал ёс төдий чангардаг

  • Самуун хүнд өршөөл зохихгүй

  • Санаа муутад сургаал зохихгүй

  • Самуун зальхай дэгдэхгүй бол

  • Сайн эр тодрохгүй

  • Самуун хүнтэй битгий учир

  • Санасан бүхнээ битгий хэл

  • Самуун хүнтэй бүү учир

  • Санасан бүрийг бүү илтгэ

  • Тэр энэ гэж бүү эрэлх

  • Тэгэх ингэх гэж бүү зарла

  • Самуун цагийн ноёноос

  • Сахил авсан чавганц дээр

  • … болон өөр 14

Зүйр цэцэн үг

  • Самуун цагийн ноёноос сахил хүртсэн чавганц дээр

  • Cамуун эмс төвөгтэй

  • Сайн эдлэл үрэгдэлтэй

Хоршоо үг

  • будлиан самуун — ажил хэргийн явцад тохиолдох эмх цэгцгүй, төвөгтэй байдал

  • савсаг самуун — хэтэрхий задгай, үймээнд дуртай байдал

  • үймээн самуун — будлиан, эмх замбараагүй байдал

  • тэмцэл самуун — а.сөргөлдөөн, зөрчил; б.дайн дажин

  • садар самуун — шалиг, завхай

  • ужид самуун — өнгө мөнгөнд шунамтгай, шалиг байдал

  • шалиг самуун — завхай, зайдан явдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.