сарьс

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Зарим хоёр нутагтан, мөлхөгчид, шувуу болон хөхтний хөлийн хурууг холбосон нимгэн хальс
2.
Нохой, чоно, үнэг зэрэг амьтны хамрын үзүүрийн үсгүй хэсэг

IIнэр үг

1.
Хонь, ямааны арьсыг боловсруулж хийсэн нимгэн илгэ

IIIнэр үг

1.
Эсийн гадар бүрхүүл.

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	сарьс
Харьяалахын тийн	сарьсны
Заахын тийн	сарьсыг
Өгөх орших тийн	сарьсанд
Гарахын тийн	сарьснаас
Үйлдэхийн тийн	сарьсаар
Хамтрахын тийн	сарьстай
Чиглэхийн тийн	сарьс руу
Олон тоо	сарьснууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

сарьсан багваахай — амьт. - урд мөчний уртассан хуруудыг нь холбосон сарьсан далавчтай, хулгана мэт бяцхан, шөнө нисэж ялаа шумуулаар идэшлэдэг дэлэнтэн
сарьсан хамар — амьтны хоншоорны үсгүй, нимгэн арьстай хэсэг
цагаан сарьс — будаг оруулаагүй илгэ
хар сарьс — битүү туурайтны хондлойн арьсаар элдэж хийсэн илгэ
хүж сарьс — элдэж зөөлрүүлсэн будагтай арьс
хүүхэн сарьс — гутлын ул, зулаг хоёрын завсар хавчуулан оёсон илгэ
сарьсан хавчаар — гутлын зулаг түрийний залгаасанд хавчуулан оёсон нимгэн арьс
сарьсан борви — илгээр хийсэн бяцхан хөхүүр сав
сарьс хавчуулах — хоёр юмны завсарт хавчаар барьж оёх

Зүйр цэцэн үг

Санаа муут яван хатна
Сарьсан багваахай наранд хатна

Хоршоо үг

саарь сарьс — бог малын боловсруулсан арьс, түүгээр хийсэн нимгэн илгэ

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.