Үндсэн хэсэг рүү шилжих

сахал

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠰᠠᠬᠠᠯ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Гутал сөөхий зэрэгт дэвсэх өвс.
IIнэр үг
  1. 1.
    ургамалӨлөнтөн овгийн уул, төгөлд ургадаг, сахал лугаа адил навчтай боловч тэр нь арай богино бөгөөд бусад өвснөөс эрт хөхөрдөг нэгэн зүйл өвс;
  2. 2.
    ургамалЗэрлэг гаймуугийн навчтай адил навчтай, хавар эрт ургаж, зуны эхэн үеэр гандаж шарладаг нэгэн зүйл өвс.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгfacial hair, beard

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсахал
Харьяалахын тийнсахлын
Заахын тийнсахлыг
Өгөх орших тийнсахалд
Гарахын тийнсахлаас
Үйлдэхийн тийнсахлаар
Хамтрахын тийнсахалтай
Чиглэхийн тийнсахал луу
Олон тоосахлууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • битүү сахал — эрүү шанааг бүрхэн ургасан үс

  • борголжин сахал — хошуу тойрон битүү ургасан хууз сахал

  • живэр сахал — хүний дээд уруулын дээгүүр хоёр завжийг дарж үзүүр тийшээгээ этийж ургасан сахал

  • тачир сахал — богино, шингэн сахал

  • хирвэгэр сахал — өтгөн бөгөөд жигд зассан сахал

  • хууз сахал — шанаанаас эрүү хүртэл битүү ургасан үс

  • ширвээ сахал — нарийн, богино үс

  • сахлын ус — сахал хусахад хэрэглэдэг шингэн

  • сахлын хутга — сахал хусах хэрэгсэл

  • сахал үсэндээ дарагдах — а.царай алдах, өнгө зүсээ алдах; б.шилж. ядарч туйлдах

  • сахал ургуулах — уруул, эрүү, шанааныхаа үсийг ургуулах

  • сахал тавих — сахлаа хусалгүй янзлан засч ургуулах

  • сахал хусах — сахлаа иртэй багаж, хутгаар авах

  • сахлаа авах — эрүү, шанаа, уруул орчмынхоо үсийг авах

  • сахалд наалдахгүй будаа — а.хаана нь ч хүрэлцэхгүй бага юм; б.ялимгүй, бага зэргийн ашиг

  • Зарим амьтны эрүүний доорх туг үс болон ам орчмын сэрвэгэр тэмтрүүл

Хэлц үг

  • сахал санчигтай хүн — хэрсүү, томоотой хүн

  • Будаач будаач гэхлээр

  • Сахал салмайгаа будах

  • Саадаг цацах салхинд

  • Сахал цантах хүйтэнд

  • Санжилга сүйх баядын чимэг

  • Сахал санчиг эрийн чимэг

  • Сайн сайн гэвэл

  • Сахал амаа шувтарна

  • Санаа гэдэг санааны

  • Сахал үс заяаны

  • Санаа гэж чинжүү

  • Сахал гэж туужуу

  • Санаа заяа хоёр нийлэхгүй

  • Сахал хөмсөг хоёр уулзахгүй

  • Санаанд дарагдаж

  • Сахал цайх

  • Сахал нь урт

  • Санаа нь богино

  • Сахал нь цайвч

  • Санаа нь завхай

Зүйр цэцэн үг

  • Сахал хөмсөг нийлэхгүй

  • Санаа заяа таарахгүй

  • Сахал цайвч санаа нь завхай

Хоршоо үг

  • сахал самбай — сахал үс

  • сахал үс — хүн, амьтны толгой, уруул, эрүү, түүшин болон биед ургах үс

Үгийн гарал

# From Proto-Mongolic *sakal, compare Buryat һахал (haxal), Kalmyk сахл (saxl), Dongxiang sagvan. # From Proto-Turkic *sakal, Turkish sakal.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.