сувд

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
эрдэнэТэнгисийн цэнгэг усны салбант заламгайтан амьтны лавай доторх бөөрөнхий дун цагаан танан мөхлөг

Англи утга

нэр үгpearl

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	сувд
Харьяалахын тийн	сувдынW
Заахын тийн	сувдыгW
Өгөх орших тийн	сувдадW
Гарахын тийн	сувдаасW
Үйлдэхийн тийн	сувдаарW
Хамтрахын тийн	сувдтайW
Чиглэхийн тийн	сувд руу
Олон тоо	сувдуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

сувд түүх — далайн ёроолоос сувд шүүрдэн гаргаж ирэх
сувд хэлхэх — сувдыг утсанд сүвлэн холбох
мөхлөг сувд — жижиг сувд
хулсан сувд — хулс модон ургадаг байдал танын адил, хэлбэр бөөрөнхийгүй, өнгө нь бүдэг эд
сувд эрэгч — далайн ёроолоос сувд түүгч

Хэлц үг

нүхлээгүй сувд — онгон дагшин байдал
сувдан дусал — нулимсын хүндэтгэл
сувдан хөлс — хурдан морины уяа сойлго тохирох үед гарах цэвэр тунгалаг хөлс
Зандан мод салбаравч сайхан үнэр нь арилахгүй
Сувд тана хэмхрэвч эрдэнийн нэрээ алдахгүй

Зүйр цэцэн үг

Эрээд олдоггүй эрдэнэ
Сураад олддоггүй сувд

Хоршоо үг

сувд тана — гоёл чимэглэлд хэрэглэх цагаан өнгийн эрдэнэс
шүр сувд — гоёл чимэглэлд хэрэглэх цагаан, улаан өнгөтэй эрдэнийн зүйл

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *subusun, *subud, compare Buryat субад (subad), Kalmyk сувсн (suvsn).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.