суудал

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Суудаг байр, сандал
2.
Ээлж, ээлжийн ажилтай
3.
шилжсэн утгаАлбан тушаал; сайдын суудалд суух (сайдын алба хаших).

IIнэр үг

1.
Өгзөг; суудал дээр хатиг гарах (өгзөг дээр нь хатиг гарах), өмд суудлаараа ханзрах (өмд өгзөгний хэсгээрээ ханзрах).

Англи утга

нэр үгseat, duty

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	суудал
Харьяалахын тийн	суудлын
Заахын тийн	суудлыг
Өгөх орших тийн	суудалд
Гарахын тийн	суудлаас
Үйлдэхийн тийн	суудлаар
Хамтрахын тийн	суудалтай
Чиглэхийн тийн	суудал луу
Олон тоо	суудлууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

арын суудал — эгнээний араар буй байр
голын суудал — танхимын гол хэсэгт буй сандал
зөөлөн суудалтай вагон — ор, сандал нь зөөлөвчтэй вагон
суудал дүүрэх — сул сандалгүй болох
суудал солих — сууж байсан газраа өөрчлөх
суудал засах — а.суудлаа биедээ эвтэй болгох; б.суух юм бэлдэх
суудал зэрэгцэх — а.суудал нь нэг дор, нэг эгнээнд байх; б.шилж. зэрэг зиндаа ижил болох
суудлаа налах — суудлын түшлэ-гийг ар нуруугаараа түших
суудлаа өгөх — а.сууж байсан байраа бусдад шилжүүлэх; б.шилж. албан тушаалаа өгөх
суудлаа эзлэх — суух байраа олох, суух
суудлаасаа босох — сууж байсан байрнаасаа өндийх
суудалдаа суух — өөрийн суувал зохих суудлаа эзлэх
суудлын галт тэрэг — хүн тээвэрлэх галт тэрэг
суудлын тэрэг — хүн суух машин
суудал хатуутай — а.сурч судлахад тэсвэр хатуужилтай; б.шилж. барцадтай
алтан суудал — наадамд уралдаад ест давхисан морь
суудал горилох — ээлжээ хүлээх

Хэлц үг

суудал доор нь ногоо ургах — а.удтал босохгүй суух; б.улирлыг дагаж бэлчээрээ тохируулахгүй өвөлжөөндөө ягшран суух
суудал алдах
сууж дийлэхгүй оволзохӨргөст олбог үзсэн шиг суудал алдаж, Бурам хөгшин цэл хөх царайлаад... (Баяндалай, Гологдсон хүүхэн).
суудал хатуутай — сурч судлах ажилд тэсвэр хатуужилтай
Балбар чинь толгой хүндтэй, суудал хатуутай хүү билээ.
Санаа нь саранд
Суудал нь газарт
Санаа нь хярд
Суудал нь сууриндаа
Суудал суулгын чинээ
Сурсан нь Сундуйн гурван боть

Зүйр цэцэн үг

Дээд хүн нь суудлаа олохгүй бол доод хүн нь гүйдлээ олохгүй

Хоршоо үг

нүүдэл суудал — нүүж суух элдэв ажил төрөл
явдал суудал — явж суух ажил хэрэг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.