сэг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Чоно зэрэг араатны барьж идсэн амьтны үлдэгдэл
2.
Элэгдэж эвдэрсэн юмны үлдэгдэл тамтаг; сэг болгох (тамтаг болгох), малгайн сэг (малгайнаас хуучирч муудаж үлдсэн юм), машины сэг (эвдэрч хэмхэрсэн машинаас үлдсэн юм), сэг сэлт хорш. (сэг болон бусад юм
3.
Эрэмдэг зэрэмдэг болох
4.
Зэмдэг, тэмдэг

IIнэр үг

1.
Завсарлах, түр зогсолзох, хоромхон зуурын амсхийлт; ажил сэг хийх (ажил түр завсарлах), бороо сэг хийх (бороо түр зогсох), сэг хийлгэх (түр зуур амсхийлгэх), сэг хийх (а.хийж байсан үйл явдлаа түр зогсож амсхийх; б.орсон бороо, цас, салхилсан салхи шуурга зэргийн түр зогсож арилах, тогтнох; в.хүний биеийн өвчин зовуурь түр намжиж, амсхийх; г.юмыг гүйцэд хийхгүй, дутуу хагас орхих, хэрэгцээг алдуулах, гутаах зэргээр сэглэх).

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	сэг
Харьяалахын тийн	сэгийн
Заахын тийн	сэгийг
Өгөх орших тийн	сэгэнд
Гарахын тийн	сэгнээс
Үйлдэхийн тийн	сэгээр
Хамтрахын тийн	сэгтэй
Чиглэхийн тийн	сэг рүү
Олон тоо	сэгнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

сэг үзэгдэх — үхсэнээс үлдсэн юм үзэгдэх
сэг эргэх — үхсэн малын үлдэгдэл дээр дахин ирэх
малын сэг — үхсэн малын үлдэгдэл
сэгийн хэрээ — амьт. - сэгэн дээр эргэлдэх хэрээ
сэг яс — үхсэн амьтнаас үлдсэн яс
өвчний сэг болсон хүн — өвчинд баригдсан хүн
сэг болсон амьтан — өвчинд нэрвэгдэн амь төдий болсон хүн

Хэлц үг

сэг харсан хэрээ шиг — ямар нэгэн зүйлд ихэд шунамхайран эргэцэх, манах

Хоршоо үг

сэг зэм — үхсэн мал, амьтны үлдэгдэл
сэг сэлт — сэг болон бусад юм
сэг зэмдэг — хагас дутуу, зэрэмдэг
сэг тэмдэг — эрэмдэглэж зэрэмдэглэсэн юмнаас үлдсэн зүйл, гэрч болох зүйл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.