Үндсэн хэсэг рүү шилжих

сэтгэх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Ургуулан бодох, санаачлан бодох, тунгаан бодох
  2. 2.
    Тодорхой зорилгыг хэрэгжүүлэхийн тулд оюун санаандаа өгөгдлийг бий болгох, цуглуулах, ангилах, боловсруулах, дүгнэлт гаргах үйл явц
IIүйл үг
  1. 1.
    Бөглөрсөн нүх сүв мэтийг сэтгүүрээр ухаж хатгаж нээх; гаанс сэтгэх (гаансыг сэтгүүрээр ухах, төнхөх, битүүрснийг нь арилгах).

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)сэтгэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)сэтгэнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)сэтгэлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)сэтгэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)сэтгэжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)сэтгэсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)сэтгэдэг
Холбох нөхцөл (-ж)сэтгэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)сэтгээд
Болзох нөхцөл (-вал)сэтгэвэл
Хүсэх (-маар)сэтгэмээр
Захирах (-аарай)сэтгээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)сэтгэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • сэтгэх чадвар — ургуулан бодох, шинээр санаачлан бодох чадвар

  • чөлөөтэй сэтгэх — аливаа үзэл онол, хэв загварт баригдалгүй бодож тунгаах

  • сэтгэхээ зогсох — үхэх

Хэлц үг

  • Сэтгэх тусам цэцэн болно

  • Сэрэмжлэх тусам сэргэг болно

Зүйр цэцэн үг

  • Сэтгэх тутам цэцэн болно сэрэмжлэх тутам сэргэг болно

Хоршоо үг

  • бодох сэтгэх — оюун ухаанаа ажиллуулах

  • сэрэх сэтгэх — шинийг хайх, санаачлах, бодох

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.